Một số văn bản Pháp luật mới, có hiệu lực trong tháng 01 năm 2019 

Triển khai thực hiện Kế hoạch số 9371/KH-UBND ngày 13/12/2017 của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt về tổ chức sinh hoạt “Ngày pháp luật” giai đoạn 2018 - 2020 trên địa bàn thành phố Đà Lạt, Phòng Tư pháp thành phố Đà Lạt tổng hợp và gửi đến các phòng, ban, đơn vị thành phố, UBND các phường, xã nội dung rút gọn của một số văn bản pháp luật mới để lựa chọn, phổ biến trong thời gian sinh hoạt “Ngày pháp luật” tháng 01/2019 như sau:

1. Quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính

Ngày 22/11/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 158/2018/NĐ-CP quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính.

Nghị định này chỉ rõ, chỉ được thành lập tổ chức hành chính mới trong trường hợp thật sự cần thiết do yêu cầu thực tiễn. Việc thành lập, tổ chức lại tổ chức hành chính phải bảo đảm không vượt khung số lượng tổ chức theo quy định. Tổ chức hành chính được thành lập khi đáp ứng đủ 05 điều kiện sau: Có cơ sở pháp lý; Đáp ứng các tiêu chí thành lập theo quy định; Có phạm vi, đối tượng quản lý Nhà nước theo ngành, lĩnh vực hoặc lĩnh vực quản lý nội bộ của tổ chức hành chính; Có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn không chồng chéo với tổ chức hành chính khác; Loại hình và quy mô tổ chức hành chính được thành lập phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức và yêu cầu cải cách hành chính Nhà nước.

Cơ quan, tổ chức đã gửi đề án, tờ trình đến cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính trước ngày Nghị định này có hiệu lực, nhưng chưa được cơ quan hoặc người có thẩm quyền ra quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính thì tiếp tục thực hiện theo quy định tại Nghị định số 83/2006/NĐ-CP ngày 17/8/2006 của Chính phủ quy định về trình tự, thủ tục thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính nhà nước.

Riêng đối với việc thành lập các tổ chức hành chính quy định tại điểm a khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 2 Nghị định này (Văn phòng, thanh tra, vụ, cục, tổng cục và tổ chức tương đương thuộc cơ cấu tổ chức của bộ; Tổ chức hành chính thuộc cơ cấu tổ chức của cơ quan thuộc Chính phủ;) làm tăng đầu mối tổ chức hành chính thuộc cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan thuộc Chính phủ thì cơ quan, tổ chức đề nghị thành lập tổ chức phải báo cáo, xin ý kiến theo quy định tại Điều 12 Nghị định này.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 10/01/2019, thay thế Nghị định số 83/2006/NĐ-CP ngày 17/8/2006 của Chính phủ quy định về trình tự, thủ tục thành lập, tổ chức lại, giải thể tổ chức hành chính nhà nước.

2. Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai

Ngày 29/11/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 160/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai.

Theo quy định của Nghị định này, Đài truyền hình Việt Nam, Đài tiếng nói Việt Nam và hệ thống đài phát thanh, truyền hình của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải phát, đưa tin đầy đủ nội dung chỉ đạo trong các văn bản chỉ đạo ứng phó thiên tai ngay sau khi nhận được.

Đồng thời, các đơn vị thông tấn nêu trên phải phát lại các văn bản chỉ đạo với tần suất tối thiểu 03 giờ/lần, với thiên tai đến cấp độ 3; tối thiểu 01 giờ/lần đối với thiên tai trên cấp độ 3 cho đến khi có chỉ đạo mới hoặc hoạt động ứng phó thiên tai đã được thực hiện hoặc diễn biến thiên tai đã thay đổi không còn ảnh hưởng.

Thời lượng phát tin chỉ đạo, chỉ huy ứng phó thiên tai bao gồm thời gian phát đầy đủ nội dung văn bản chỉ đạo, chỉ huy ứng phó thiên tai; nêu rõ sự thay đổi của nội dung văn bản và cập nhật tình hình diễn biến thiên tai cùng các hoạt động ứng phó thiên tai.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 15/01/2019.

3. Sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển dụng công chức, viên chức, nâng ngạch công chức, thăng hạng viên chức và thực hiện chế độ hợp đồng một số loại công việc trong cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập

Ngày 29/11/2018, Chính phủ ban hành Nghị định số 161/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển dụng công chức, viên chức, nâng ngạch công chức, thăng hạng viên chức và thực hiện chế độ hợp đồng một số loại công việc trong cơ quan hành chính Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo đó, Nghị định này sửa đổi, bổ sung “Điều 4. Điều kiện đăng ký dự tuyển công chức” của Nghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15/3/2010 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, như sau: “Điều kiện đăng ký dự tuyển công chức thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 36 Luật cán bộ, công chức. Cơ quan sử dụng công chức xác định các điều kiện khác theo yêu cầu của vị trí dự tuyển quy định tại điểm g khoản 1 Điều 36 Luật cán bộ, công chức nhưng không được trái với quy định của pháp luật, không được phân biệt loại hình đào tạo, văn bằng, chứng chỉ, trường công lập, trường ngoài công lập và báo cáo cơ quan quản lý công chức phê duyệt trước khi tuyển dụng.”

Tại Điều 5 “Ưu tiên trong tuyển dụng công chức” của Nghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15/3/2010 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, cũng được sửa đổi, bổ sung như sau:

“1. Đối tượng và điểm ưu tiên trong thi tuyển hoặc xét tuyển công chức:

a) Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động, thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B: được cộng 7,5 điểm vào kết quả điểm thi tại vòng 2;

b) Người dân tộc thiểu số, sĩ quan quân đội, sĩ quan công an, quân nhân chuyên nghiệp, người làm công tác cơ yếu chuyển ngành, con liệt sĩ, con thương binh, con bệnh binh, con của người hưởng chính sách như thương binh, con của thương binh loại B, con của người hoạt động cách mạng trước tổng khởi nghĩa (từ ngày 19 tháng 8 năm 1945 trở về trước), con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, con Anh hùng Lực lượng vũ trang, con Anh hùng Lao động: được cộng 5 điểm vào kết quả điểm thi tại vòng 2;

c) Người hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ phục vụ có thời hạn trong lực lượng công an nhân dân, đội viên thanh niên xung phong, đội viên trí thức trẻ tình nguyện tham gia phát triển nông thôn, miền núi từ đủ 24 tháng trở lên đã hoàn thành nhiệm vụ: được cộng 2,5 điểm vào kết quả điểm thi tại vòng 2.

2. Trường hợp người dự thi tuyển hoặc dự xét tuyển công chức thuộc nhiều diện ưu tiên quy định tại khoản 1 Điều này thì chỉ được cộng điểm ưu tiên cao nhất vào kết quả điểm thi tại vòng 2 quy định tại khoản 2 Điều 8 và khoản 2 Điều 12 Nghị định này.”

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/01/2019.

4. Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng

Ngày 30/11/2018, Chính phủ ban hành Nghị định số 162/2018/NĐ-CP quy định việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng.

Nghị định này đã bổ sung quy định xử phạt đối với người có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhân viên hàng không, hành khách hoặc người khác tại cảng hàng không, sân bay; đe dọa, lăng mạ nhân viên hàng không, hành khách trên tàu bay.

Theo đó, người có một trong các hành vi nêu trên sẽ bị phạt tiền từ 03 - 05 triệu đồng. Mức phạt này cũng áp dụng đối với người thuê, lôi kéo, xúi giục người khác đánh nhau hoặc đánh nhau tại cảng hàng không, sân bay mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với hành vi hành hung nhân viên hàng không, hành khách, người khác tại cảng hàng không, sân bay, nơi có công trình, trang bị, thiết bị hàng không dân dụng mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt từ 07 - 10 triệu đồng.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/01/2019 và thay thế Nghị định số 147/2013/NĐ-CP ngày 30/10/2013 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng.

5. Quy định chế độ họp trong hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan thuộc hệ thống hành chính Nhà nước

Ngày 09/11/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 45/2018/QĐ-TTg quy định chế độ họp trong hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan thuộc hệ thống hành chính Nhà nước.

Một trong những nội dung nổi bật nhất của Quyết định này là quy định về 05 trường hợp không tổ chức cuộc họp, gồm:

- Họp kết hợp với tham quan, giao lưu, nghỉ mát hoặc dùng hình thức họp để tổ chức vui chơi, giải trí cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động;

- Họp giải quyết các công việc thường xuyên trong tình hình có thiên tai hoặc tình trạng khẩn cấp;

- Họp giải quyết công việc đã được phân quyền, phân cấp, ủy quyền cho thủ trưởng cơ quan hành chính cấp dưới giải quyết;

- Họp giải quyết công việc đã được pháp luật quy định giải quyết bằng các cách thức khác không phải thông qua cuộc họp;

- Họp nghe báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ công tác của cấp dưới thay thế cho việc kiểm tra trực tiếp đối với cơ quan, đơn vị cấp dưới và cơ sở.

Cũng theo Quyết định này, thời gian tiến hành các cuộc họp như sau: Họp giao ban, họp giải quyết công việc, họp tham mưu, tư vấn, họp điều phối: Không quá 1/2 ngày làm việc; Họp chuyên môn: Từ 01 buổi làm việc đến 01 ngày, trường hợp những đề án, dự án lớn có thể kéo dài hơn; Họp sơ kết, tổng kết công tác: Không quá 01 ngày; Họp chuyên đề: Không quá 01 ngày; Họp tập huấn, triển khai: Từ 01 - 02 ngày.

Quyết định này có hiệu lực từ ngày 25/12/2018.

6. Hướng dẫn thi hành một số quy định về thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính

Ngày 23/11/2018, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ ban hành Thông tư số 01/2018/TT-VPCP hướng dẫn thi hành một số quy định của Nghị định số 61/2018/NĐ-CP ngày 23/4/2018 của Chính phủ về thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính.

Việc tiếp nhận hồ sơ, giải quyết và trả kết quả tại Bộ phận Một cửa phải được công bố trong Quyết định công bố thủ tục hành chính… Trường hợp thủ tục hành chính (TTHC) được thực hiện trực tuyến hoặc thông qua bưu điện phải ghi cụ thể trong cột cách thức thực hiện tại Quyết định công bố. Đặc biệt nếu thấy cần thiết, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định lựa chọn TTHC phổ biến có số lượng hồ sơ phát sinh lớn để hướng dẫn thực hiện qua bộ hồ sơ mẫu và video hướng dẫn, công khai tại Bộ phận Một cửa.

Việc giải quyết TTHC được đánh giá qua 9 chỉ số, trong đó có: Tổng thời gian giải quyết TTHC so với thời gian cho phép theo quy định; Thái độ của cán bộ, công chức, viên chức khi hướng dẫn lập hồ sơ, tiếp nhận và giải quyết TTHC…

Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 06/01/2019.

7. Hướng dẫn lập báo cáo tài chính tổng hợp của đơn vị kế toán nhà nước là đơn vị kế toán cấp trên

Ngày 01/11/2018, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã có Thông tư số 99/2018/TT-BTC hướng dẫn lập báo cáo tài chính tổng hợp của đơn vị kế toán Nhà nước là đơn vị kế toán cấp trên.

Theo Thông tư này, khi lập báo cáo tài chính tổng hợp phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

Báo cáo được lập sau khi kết thúc kỳ kế toán năm (vào thời điểm 31/12 hàng năm);

Báo cáo tài chính tổng hợp của đơn vị kế toán cấp trên phải được tổng hợp đầy đủ, bao gồm thông tin tài chính của tất cả đơn vị kế toán cấp dưới trực thuộc theo quy định; Báo cáo tài chính tổng hợp của đơn vị kế toán cấp trên được hợp cộng theo các chỉ tiêu tương ứng trên cơ sở số liệu báo cáo tài chính riêng của các đơn vị kế toán cơ sở thực hiện chế độ kế toán hành chính sự nghiệp và báo cáo tài chính tổng hợp của đơn vị kế toán trung gian thuộc phạm vi lập báo cáo tài chính tổng hợp;

Thông tin tài chính của các đơn vị kế toán cấp dưới thực hiện chế độ kế toán phải tổng hợp vào báo cáo tài chính tổng hợp của đơn vị cấp trên bao gồm số liệu tài sản thuần và thặng dư/thâm hụt (hoặc lợi nhuận sau thuế) của đơn vị trong năm.

Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/01/2019 và áp dụng cho việc lập báo cáo tài chính tổng hợp từ năm tài chính 2018.

8. Quy định quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng và người trực tiếp tham gia kháng chiến do ngành Lao động - Thương binh và Xã hội quản lý

Ngày 14/11/2018, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 101/2018/TT-BTC quy định quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng và người trực tiếp tham gia kháng chiến do ngành Lao động - Thương binh và Xã hội quản lý.

Thông tư chỉ rõ, vào những ngày lễ, Tết, thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B bị suy giảm khả năng lao động do thương tật, bệnh tật từ 81% trở lên sẽ được hỗ trợ ăn thêm 200.000 đồng/người/ngày.

Ngoài ra, người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945 và người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến trước tổng khởi nghĩa 19/8/1945 sẽ được cấp tiền mua báo Nhân dân.

Đáng chú ý, thân nhân liệt sĩ (không quá 03 người) hoặc người thờ cúng liệt sĩ được hỗ trợ tiền tàu xe và tiền ăn khi đi thăm viếng mộ liệt sĩ mỗi năm một lần. Mức hỗ trợ tối đa không quá 2,4 triệu đồng/người.

Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/01/2019.

9. Quy định về quản lý an toàn thực phẩm thuộc trách nhiệm của Bộ Công Thương

Ngày 15/11/2018, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ra Thông tư số 43/2018/TT-BCT quy định về quản lý an toàn thực phẩm thuộc trách nhiệm của Bộ Công Thương.

Một trong những nội dung nổi bật tại Thông tư này là quy định về quy trình cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm lần đầu.

Cụ thể: Tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ trong 05 ngày làm việc; Thành lập Đoàn thẩm định thực tế tại cơ sở trong 10 ngày làm việc, từ ngày có kết quả kiểm tra hồ sơ đầy đủ, hợp lệ; Tiến hành thẩm định thực tế tại cơ sở về tính pháp lý của hồ sơ đăng ký cấp Giấy chứng nhận gửi cơ quan có thẩm quyền với hồ sơ gốc lưu tại cơ sở; thẩm định điều kiện an toàn thực phẩm tại cơ sở.

Thời hạn cấp Giấy chứng nhận là 05 ngày, từ khi có kết quả thẩm định thực tế tại cơ sở là “Đạt”.

Trường hợp cấp lại Giấy chứng nhận bị mất, bị hỏng, thời hạn cấp lại là 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được Đơn đề nghị hợp lệ. Trường hợp từ chối cấp lại phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/01/2019.

10. Sửa đổi, bổ sung hướng dẫn kế toán nghiệp vụ thuế và thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

Ngày 15/11/2018, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 112/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều tại Thông tư số 174/2015/TT-BTC ngày 10/11/2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn kế toán nghiệp vụ thuế và thu khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Thông tư này quy định mới về các nguyên tắc khi ghi chép trên chứng từ kế toán thuế xuất, nhập khẩu và thu khác. Theo đó, việc ghi chép trên chứng từ phải đầy đủ, rõ ràng, kịp thời, chính xác; chữ viết trên chứng từ phải liên tục, không ngắt quãng, không được viết tắt, không được tẩy xóa; khi viết phải dùng bút bi hoặc bút mực; không dùng mực đỏ và bút chì; đồng thời, số tiền viết bằng chữ phải đúng với số tiền viết bằng số; chữ đầu tiên phải viết in hoa, những chữ còn lại không được viết bằng chữ in hoa; phải viết sát đầu dòng, chữ viết và chữ số phải viết liên tục không để cách quãng, ghi hết dòng mới xuống dòng khác, không viết chèn dòng, không viết đè lên chữ in sẵn; chỗ trống phải gạch chéo để không phải sửa chữa, thêm số hoặc thêm chữ;

Lưu ý: Chứng từ bị tẩy xóa, sửa chữa đều không có giá trị thanh toán hoặc ghi sổ kế toán. Khi viết sai vào mẫu chứng từ in sẵn phải hủy bỏ bằng cách gạch chéo chứng từ viết sai.

Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2019.

Trên đây, là tóm tắt một số nội dung văn bản pháp luật mới, gửi đến các phòng, ban, đơn vị thành phố và UBND phường, xã lựa chọn để tổ chức phổ biến trong sinh hoạt “Ngày pháp luật” của tháng 01/2019. Phòng Tư pháp kính đề nghị Thủ trưởng các phòng, ban, đơn vị thành phố, Chủ tịch UBND các phường, xã quan tâm, phối hợp triển khai thực hiện, đảm bảo theo Kế hoạch số 9371/KH-UBND ngày 13/12/2017 của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt./.