UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Kết luận thanh tra công tác quản lý, bảo vệ rừng (QLBVR) và thực hiện các dự án QLBVR kết hợp sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Đức Trọng 

Ngày 13/4/10/2020, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Kết luận số 2094/KL-UBND kết luận thanh tra công tác QLBVR và thực hiện các dự án QLBVR kết hợp sản xuất nông nghiệp tại huyện Đức Trọng.

Thanh tra tỉnh Lâm Đồng tóm tắt một số nội dung chủ yếu trong kết luận thanh tra như sau:

1. Mặt làm được:

UBND huyện Đức Trọng đã xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch, chương trình hành động của Trung ương, Tỉnh ủy và chỉ đạo của UBND tỉnh về tăng cường công tác QLBVR; ban hành nhiều văn bản chỉ đạo và thường xuyên kiểm tra các cơ quan, đơn vị, UBND các xã, thị trấn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về QLBVR, PCCCR; tăng cường công tác tuần tra, truy quét, điều tra, xử lý vi phạm liên quan đến rừng, đất lâm nghiệp được giao quản lý; thành lập và kiện toàn các Ban chỉ đạo, Đội truy quét; ban hành quy chế phối hợp giữa hạt kiểm lâm, các ban quản lý rừng, UBND cấp xã trong công tác QLBVR; lập hồ sơ thiết kế trồng rừng, giao khoán bảo vệ rừng, quản lý đất lâm nghiệp theo quy định.

Các tổ chức được Nhà nước cho thuê đất, thuê rừng đã có nhiều cố gắng trong công tác QLBVR; thường xuyên tuần tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm; phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành giải tỏa đất lâm nghiệp bị lấn, chiếm để trồng lại rừng.

Kiểm tra 26 doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư, trong đó, có: 22 doanh nghiệp đã ký hợp đồng thuê đất; 15 dự án cơ bản hoàn thành các nội dung theo giấy chứng nhận đầu tư được cấp; 19 doanh nghiệp có xây dựng phương án PCCCR hàng năm; 06 dự án chưa phát hiện có vi phạm về QLBVR, quản lý, sử dụng đất đai. Các hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư được UBND huyện Đức Trọng giao, cho thuê đất thực hiện phương án trồng rừng, QLBVR cơ bản thực hiện đúng phương án được duyệt.

2. Mặt tồn tại, hạn chế:

a) Công tác QLBVR của các đơn vị chủ rừng trên địa bàn huyện Đức Trọng hiệu quả chưa cao; chưa kịp thời kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn các đối tượng vi phạm để lập hồ sơ xử lý 61 vụ vi phạm vắng chủ. Việc xử lý vi phạm chưa kịp thời, tại thời điểm thanh tra, còn 45 vụ vi phạm chưa được xử lý. Tỷ lệ thu nộp tiền xử phạt vi phạm hành chính chỉ đạt 23%.

b) Về giao khoán rừng, đất lâm nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân theo các Nghị định của Chính phủ: số 01-CP, số 135/2005/NĐ-CP, số 168/2016/NĐ-CP:

- Một số đối tượng nhận giao khoán chưa đảm bảo thứ tự ưu tiên theo các Nghị định của Chính phủ; việc thực hiện trình tự, thủ tục giao khoán tại các ban quản lý rừng chưa đúng theo quy định tại Thông tư số 102/2006/TT-BNN ngày 13/11/2006 của Bộ NN&PTNT về hướng dẫn một số điều của Nghị định số 135/2005/NĐ-CP; có 60,77 ha đất giao khoán thuộc đối tượng rừng phòng hộ là không đúng quy định tại Điều 1 Nghị định số 135/2005/NĐ-CP.

- Về thực hiện phương án, hợp đồng giao khoán: công tác quản lý, kiểm tra việc thực hiện hợp đồng giao nhận khoán thiếu chặt chẽ, dẫn đến nhiều trường hợp nhận khoán không thực hiện đúng phương án và hợp đồng nhận khoán đã ký kết; một số hộ dân lợi dụng chuyển nhượng cho người khác hưởng lợi không đúng quy định.

c) Việc thực hiện dự án đầu tư có liên quan đến công tác QLBVR của các doanh nghiệp ngoài Nhà nước:

- Về thuê đất, thuê rừng và tiến độ thực hiện dự án: qua kiểm tra tại 26 dự án, có 04/26 doanh nghiệp chưa ký hợp đồng thuê đất; 08/26 doanh nghiệp chưa ký hợp đồng thuê rừng; 11/26 dự án thực hiện chậm tiến độ, trong đó: 07 dự án chậm tiến độ nhưng đã thực hiện một số hạng mục đầu tư; 04 dự án chậm tiến độ nhưng chưa thực hiện các hạng mục đầu tư theo giấy chứng nhận đầu tư được cấp.

- Về công tác QLBVR, quản lý, sử dụng đất, có: 26/26 doanh nghiệp không có phương án QLBVR; 07/26 doanh nghiệp không xây dựng phương án PCCCR hàng năm; 20/26 dự án để xảy ra vi phạm về QLBVR, quản lý, sử dụng đất. Hiện trạng diện tích rừng bị phá, đất lâm nghiệp bị lấn chiếm phần lớn đang trồng cà phê, cây ăn trái, hoa màu và đất trống.

Về tình hình thực hiện nghĩa vụ tài chính, có: 05 doanh nghiệp chưa nộp tiền thuê đất; 03 dự án đã có hợp đồng thuê đất nhưng chưa lập hồ sơ nộp tiền thuê đất; 01 dự án chưa nộp tiền thuê rừng; 06 doanh nghiệp chưa nộp tiền bồi thường thiệt hại tài nguyên rừng.

* Nguyên nhân dẫn đến tồn tại, hạn chế:

Về khách quan: Diện tích rừng, đất lâm nghiệp trên địa bàn tương đối lớn, địa hình phức tạp, giáp ranh với nhiều địa phương; nhân lực, công cụ, phương tiện phục vụ cho công tác tuần tra, bảo vệ rừng còn hạn chế; các đối tượng vi phạm manh động; cuộc sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn khó khăn nên còn tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp; cơ chế, chính sách quy định về lâm nghiệp thường xuyên thay đổi; các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc thực hiện dự án, năng lực QLBVR, quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp hạn chế…

Về chủ quan: công tác chỉ đạo, kiểm tra, xử lý các vi phạm về QLBVR, quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp của UBND huyện Đức Trọng chưa quyết liệt, hiệu quả chưa cao; sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng chưa chặt chẽ. Các ban quản lý rừng chưa kiên quyết xử lý các trường hợp nhận khoán không thực hiện đúng phương án được phê duyệt và hợp đồng đã ký kết. Các doanh nghiệp được thuê đất lâm nghiệp, thuê rừng để thực hiện dự án chưa chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, không kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm, không có biện pháp hiệu quả để QLBVR, quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp; phối hợp chưa chặt chẽ với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương trong QLBVR và triển khai thực hiện dự án. Nhiều hộ gia đình, cá nhân được giao khoán rừng và đất lâm nghiệp thiếu trách nhiệm, để xảy ra phá rừng, lấn chiếm, san ủi, xây dựng… trái pháp luật trên diện tích nhận khoán. Hạt Kiểm lâm huyện, các phòng, ban chuyên môn; UBND các xã, thị trấn chưa thực hiện tốt chức năng tham mưu trong công tác QLBVR, quản lý đất lâm nghiệp và các dự án đầu tư liên quan đến rừng, đất lâm nghiệp trên địa bàn nên không kịp thời phát hiện các tồn tại, sai phạm để chấn chỉnh, xử lý hoặc kiến nghị xử lý theo quy định. Công tác kiểm tra, giám sát của các sở, ngành có liên quan về thủ tục, tiến độ đầu tư, QLBVR, quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp, giao khoán rừng, đất lâm nghiệp trên địa bàn còn hạn chế.

3. Về xử lý các sai phạm, vi phạm:

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND huyện Đức Trọng và giám đốc/thủ trưởng các sở, ngành, cơ quan, đơn vị có liên quan thực hiện một số nội dung sau:

a) Chủ tịch UBND huyện Đức Trọng:

- Tổ chức xử lý vi phạm hành chính về hành vi lấn chiếm đất lâm nghiệp; theo dõi, đôn đốc 20 doanh nghiệp thực hiện việc giải tỏa diện tích rừng bị phá, đất lâm nghiệp bị lấn chiếm; trường hợp các doanh nghiệp không tự giác chấp hành theo yêu cầu thì lập thủ tục tổ chức cưỡng chế giải tỏa theo quy định của pháp luật (doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm chi trả kinh phí giải tỏa diện tích rừng bị phá, đất lâm nghiệp bị lấn chiếm).

- Chỉ đạo Hạt Kiểm lâm huyện Đức Trọng chủ trì, phối hợp với các phòng, ban, đơn vị liên quan kiểm tra, rà soát để có biện pháp xử lý hoặc đề xuất UBND huyện xử lý các vi phạm trong QLBVR, quản lý, sử dụng đất theo quy định đối với: Cộng đồng dân cư thôn Phú An, xã Phú Hội, và hộ ông Trần Văn Đỗ; các trường hợp nhận khoán (nhưng đã thanh lý hợp đồng) có vi phạm theo quy định; lập hồ sơ xử lý đối với 45 vụ vi phạm đã được các ban quản lý rừng lập biên bản, đồng thời đề nghị các ban quản lý rừng thực hiện trồng lại rừng trong mùa mưa năm 2020 trên diện tích rừng bị phá, đất lâm nghiệp bị lấn chiếm; xác minh, xử lý dứt điểm đối với số tiền xử phạt vi phạm hành chính nhưng các đối tượng chưa nộp; tăng cường kiểm tra công tác QLBVR, quản lý, sử dụng đất đối với các ban quản lý rừng, các doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư được Nhà nước giao, cho thuê, giao khoán rừng, đất lâm nghiệp để kịp thời xử lý hoặc đề xuất cơ quan có thẩm quyền xử lý các vi phạm, sai phạm.

- Chỉ đạo các Ban QLRPH: Đại Ninh, Tà Năng phối hợp với các phòng, ban chức năng, UBND cấp xã thường xuyên kiểm tra, giám sát, yêu cầu bên nhận khoán thực hiện đúng phương án được thẩm định, phê duyệt và hợp đồng giao khoán rừng, đất lâm nghiệp đã ký kết; căn cứ các biên bản kiểm tra từng trường hợp để lập hồ sơ xử lý hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định đối với các sai phạm như kết luận thanh tra đã nêu.

- Phối hợp với sở, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất giải pháp xử lý đối với diện tích đã giao khoán cho Chi hội Cựu Chiến binh Đà Lạt - Đơn Dương - Đức Trọng nhưng không thực hiện đúng phương án được phê duyệt, chủ yếu sản xuất nông nghiệp, xây dựng nhà trái pháp luật, để mất rừng.

- Yêu cầu các chủ rừng trên địa bàn huyện tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, lập đầy đủ hồ sơ đối với các vi phạm trong công tác QLBVR, đất lâm nghiệp để xử lý theo quy định; tuyên truyền, vận động và yêu cầu các hộ dân sản xuất nông nghiệp giáp ranh với diện tích đất được giao quản lý, bảo vệ ký cam kết không phá rừng, lấn chiếm đất rừng.

- Tổ chức họp kiểm điểm đối với lãnh đạo các phòng, ban, đơn vị trực thuộc có liên quan và UBND các xã, thị trấn về những tồn tại qua kiểm tra; các trường hợp sai phạm, thiếu trách nhiệm đến mức kỷ luật thì phải xử lý kỷ luật theo đúng quy định; đề ra biện pháp cụ thể nhằm khắc phục các tồn tại; báo cáo UBND tỉnh kết quả thực hiện trước ngày 30/5/2020.

b) Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư:

- Theo dõi kết luận của Thanh tra Chính phủ để tham mưu UBND tỉnh xem xét thu hồi, chấm dứt hoạt động đối với 05 dự án do triển khai thực hiện dự án đầu tư chậm tiến độ, để xảy ra tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp trên diện tích được giao, thuê để thực hiện dự án (gồm:Dự án khu đô thị thương mại, du lịch nghỉ dưỡng sinh thái của Công ty Cổ phần Đầu tư du lịch Sài Gòn - Đại Ninh; Dự án trồng rừng kinh tế và quản lý bảo vệ rừng của Công ty Cổ phần Đầu tư Vĩnh Tuyên Lâm;Dự án trồng rừng và quản lý bảo vệ rừng kết hợp sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, khai thác khoáng sản của Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Việt Nguyên; Dự án đầu tư xây dựng sân golf và khu du lịch nghỉ dưỡng của Công ty TNHH Đầu tư Hàn Việt; Dự án đầu tư xây dựng khu du lịch sinh thái, mỏ nước khoáng, nghỉ dưỡng của Công ty Cổ phần Quốc An).

- Có văn bản đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ đầu tư đối với các dự án chậm tiến độ. Không điều chỉnh tiến độ đầu tư các dự án có vi phạm mà chủ đầu tư chưa khắc phục.

- Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan kiểm tra, rà soát việc thực hiện các dự án do Công ty Cổ phần Du lịch sinh thái Phương Nam làm chủ đầu tư trên địa bàn huyện Đức Trọng; tình hình quản lý, sử dụng diện tích rừng, đất lâm nghiệp được Nhà nước giao khoán/cho thuê trước đây; báo cáo UBND tỉnh hướng xử lý phù hợp, đúng quy định.

c) Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn:

- Nghiên cứu các quy định hiện hành và tình hình thực tế để tham mưu, đề xuất UBND tỉnh về cơ chế trồng rừng thay thế, trồng rừng sau giải tỏa phù hợp, tạo điều kiện để các chủ rừng hoàn thành kế hoạch trồng và chăm sóc rừng trồng hàng năm.

- Đôn đốc, hướng dẫn các doanh nghiệp có dự án trên địa bàn xây dựng phương án QLBVR, ký hợp đồng thuê rừng và thu nộp tiền thuê rừng theo quy định; xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo UBND tỉnh xử lý đối với các trường hợp vi phạm (không ký hợp đồng thuê rừng, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ tài chính thuê rừng).

- Chủ trì, phối hợp với UBND huyện Đức Trọng xác định khối lượng, trữ lượng lâm sản bị thiệt hại tại dự án của 16 doanh nghiệp để mất rừng nhưng chưa xác định số tiền tài nguyên rừng phải bồi thường, gửi Sở Tài chính tính toán, xác định giá trị thiệt hại tài nguyên rừng và yêu cầu các doanh nghiệp bồi thường theo quy định.

- Phối hợp với UBND các huyện, thành phố khẩn trương việc rà soát, đánh giá tình hình, hiệu quả giao khoán và thực hiện hợp đồng giao khoán rừng, đất lâm nghiệp, báo cáo đề xuất UBND tỉnh hướng xử lý phù hợp; nghiên cứu, bổ sung các điều kiện trong hợp đồng giao khoán chặt chẽ để có cơ sở xử lý các trường hợp vi phạm hợp đồng giao, nhận khoán.

- Tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với lãnh đạo và công chức thuộc Chi cục Kiểm lâm (trong đó có lãnh đạo và công chức thuộc Hạt Kiểm lâm huyện Đức Trọng qua các thời kỳ) đối với những tồn tại, sai phạm như kết luận thanh tra đã nêu trên; các trường hợp sai phạm, thiếu trách nhiệm đến mức kỷ luật thì phải xử lý kỷ luật; đề ra biện pháp cụ thể nhằm khắc phục các tồn tại; báo cáo UBND tỉnh kết quả thực hiện trước ngày 30/5/2020.

d) Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường:

- Rà soát các thủ tục thuê đất lâm nghiệp đối với các doanh nghiệp (trong đó có Công ty Cổ phần Du lịch sinh thái Phương Nam) và các hộ dân để tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng ký và thực hiện hợp đồng thuê đất theo đúng quy định pháp luật.

- Đôn đốc, hướng dẫn các doanh nghiệp có dự án trên địa bàn huyện Đức Trọng nói riêng và địa bàn tỉnh nói chung (chưa ký hợp đồng thuê đất) khẩn trương hoàn chỉnh các thủ tục ký hợp đồng thuê đất, nộp tiền thuê đất theo quy định; xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo UBND tỉnh xử lý đối với các trường hợp vi phạm, cố tình không thực hiện.

đ) Giám đốc Sở Tài chính:

- Chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu UBND tỉnh hướng xử lý về tiền bồi thường thiệt hại tài nguyên rừng trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật, đảm bảo tính khả thi, phù hợp tình hình thực tế địa phương, đồng thời giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp; khẩn trương đôn đốc các doanh nghiệp nộp tiền bồi thường thiệt hại tài nguyên rừng theo quy định.

- Chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tính toán, xác định giá trị tài nguyên rừng bị thiệt hại và yêu cầu 16 doanh nghiệp bồi thường giá trị tài nguyên rừng bị mất theo quy định của pháp luật.

e) Cục trưởng Cục Thuế tỉnh:

- Kiểm tra, lập hồ sơ quản lý và truy thu tiền thuê đất của 03 doanh nghiệp (Công ty TNHH Huỳnh Vũ, Công ty TNHH Kim Tài Phát, Công ty TNHH Phương Vinh) tại huyện Đức Trọng đã có hợp đồng thuê đất nhưng chưa lập hồ sơ nộp tiền thuê đất theo quy định.

- Phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường lập hồ sơ quản lý thu tiền thuê đất đối với 04 doanh nghiệp chưa ký hợp đồng thuê đất tại huyện Đức Trọng.

- Yêu cầu 05 doanh nghiệp là chủ đầu tư dự án tại huyện Đức Trọng nộp đủ số tiền thuê đất vào ngân sách Nhà nước; xử lý việc chậm nộp của các doanh nghiệp theo quy định.

g) Yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp ngoài Nhà nước:

- Tiến hành giải tỏa và đưa đất vào quản lý, trồng rừng theo đúng mục đích đầu tư dự án đối với diện tích đất bị lấn chiếm; hoàn thành trước ngày 30/9/2020.

- Liên hệ Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để thực hiện các thủ tục ký hợp đồng thuê đất, thuê rừng và thực hiện việc nộp tiền thuê đất, thuê rừng theo quy định.

- Chấp hành nghiêm việc nộp số tiền bồi thường tài nguyên rừng, tiền thuê đất còn phải nộp theo yêu cầu của các cơ quan chức năng.

- Thực hiện công tác quản lý, sử dụng đất, QLBVR trên diện tích dự án theo đúng quy định của pháp luật; thực hiện đúng tiến độ đầu tư dự án và chấp hành quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xử lý các tồn tại, sai phạm qua thanh tra.

h) Giao Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, tập thể, cá nhân liên quan (lãnh đạo: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư, UBND huyện Đức Trọng) qua các thời kỳ, do thiếu trách nhiệm để xảy ra tình trạng phá rừng, lấn chiếm/sử dụng đất lâm nghiệp sai mục đích phức tạp, kéo dài tại các đơn vị chủ rừng, dự án đầu tư; sai phạm trong giao khoán rừng và đất lâm nghiệp theo các Nghị định: số 01-CP, số 135/2005/NĐ-CP trên địa bàn huyện Đức Trọng; báo cáo, đề xuất cấp thẩm quyền xử lý theo quy định.

i) Giao Chánh Thanh tra tỉnh kiểm tra, đôn đốc các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện các nội dung chỉ đạo nêu trên; báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 30/6/2020.