Phổ biến, tuyên truyền Luật số 12/2017/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 (tháng 07/2018) 

Những quy định mới cụ thể trong chương X, XI, XII của Luật số 12/2017/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 , cụ thể như sau:

1. Chương X. Xóa án tích: gồm 05 điều luật (từ Điều 69 đến Điều 73)

a)       Lý do sửa đổi, bổ sung

- Giải quyết các khó khăn vướng mắc, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích chính đáng của người bị kết án, cản trở quá trình tái hòa nhập cộng đồng trong quá trình xem xét xóa án tích đối với người bị kết án trong thời gian qua.

- Thể chế hóa chủ trương của Đảng về đề cao hiệu quả phòng ngừa và hướng thiện trong xử lý người phạm tội, thực hiện chính sách nhân đạo của Đảng và Nhà nước đối với người bị kết án, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân;

- Góp phần cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tư pháp.

b)       Nội dung sửa đổi, bổ sung

- Sửa đổi, bổ sung các điều kiện xóa án tích theo hướng:

+ Rút ngắn thời hạn để được xóa án tích so với quy định hiện hành, tạo điều kiện cho người bị kết án sớm hòa nhập cộng đồng.

+ Quy định rõ thời điểm xóa án tích được tính từ khi người bị kết án chấp hành xong hình phạt chính (quy định hiện hành là từ khi chấp hành xong bản án) hoặc từ khi bản án hết thời hiệu thi hành. Các hình phạt bổ sung hoặc các quyết định khác trong bản án thì người bị kết án buộc phải chấp hành trong thời hạn xem xét xóa tích.

+ Sửa đổi điều kiện “không phạm tội mới” bằng quy định "không thực hiện

hành vi phạm tội mới”.

+ Bỏ quy định Tòa án cấp giấy chứng nhận xóa án tích cho người được đương nhiên xóa án tích, quy định trách nhiệm của Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp phải cập nhật thông tin về tình hình án tích của người bị kết án và cấp Phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích nếu có đủ điều kiện và khi được yêu cầu.

- Xác định rõ những trường hợp không bị coi là có án tích bao gồm người bị kết án do lỗi ý về một tội ít nghiêm trọng, tội nghiêm trọng, người được miễn hình phạt.

- Bổ sung quy định về xoá án tích đối với người bị kết án do phạm nhiều tội mà có tội thuộc trường hợp đương nhiên xóa tích, có tội thuộc trường hợp xóa án tích theo quyết định của tòa án thì việc xóa tích đối với họ do Toà án quyết định.

2. Chương XI. Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội:

Đây là chương mới được bổ sung tại BLHS năm 2015 gồm 16 điều (từ Điều 74 đến Điều 89)

a)       Lý do sửa đổi, bổ sung

- Đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật nói chung của pháp nhân nói riêng trong thời gian qua;

- Tạo cơ sở pháp cụ thể cho việc áp dụng để xử pháp nhân thương mại phạm tội trong thực tiễn;

- Tạo sở pháp góp phần tăng cường hội nhập quốc tế.

b)       Nội dung sửa đổi, bổ sung

- Quy định pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với 31 tội danh được liệt kê cụ thể tại Điều 76 của BLHS;

- Quy định rõ 04 điều kiện để một pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự: i) hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân; ii) hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân; iii) hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân và iv) chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.

- Quy định cụ thể hệ thống chế tài áp dụng đối với pháp nhân thương mại phạm tội được quy định tại Điều 33 và Điều 46 của BLHS bao gồm 03 hình phạt chính (phạt tiền; đình chỉ hoạt động có thời hạn; đình chỉ hoạt động vĩnh viễn), 03 hình phạt bổ sung (cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định; cấm huy động vốn; phạt tiền, khi không áp dụng là hình phạt chính) và 04 biện pháp tư pháp (tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm; trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại; buộc công khai xin lỗi; buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; buộc thực hiện một số biện pháp nhằm khắc phục, ngăn chặn hậu quả tiếp tục xảy ra).

- Quy định về các căn cứ quyết định hình phạt, các tình tiết giảm nhẹ TNHS, các tình tiết tăng nặng TNHS, quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội, tổng hợp hình phạt của nhiều bản án, miễn hình phạt và xóa án tích đối với pháp nhân phạm tội. 

3. Chương XII. Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội: gồm 18 điều từ Điều 90 đến Điều 107, chia 05 mục: (1) Mục 1. Quy định chung về xử lý hình sự đối với người dưới 18 tuổi; (2) Mục 2. Các biện pháp giám sát, giáo dục trong trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự; (3) Mục 3. Biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng; (4) Mục 4. Hình phạt; (5) Mục 5. Quyết định hình phạt, tổng hợp hình phạt, miễn giảm hình phạt, xóa án tích.

a)       Lý do sửa đổi, bổ sung:

- Thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về tăng cường bảo vệ người chưa thành niên; tăng tính hướng thiện trong xử lý tội phạm.

- Bảo đảm phù hợp với Công ước về Quyền trẻ em và các chuẩn mực tư pháp đối với người chưa thành niên.

- Bảo đảm phù hợp với thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm vị thành niên.

b)       Nội dung sửa đổi, bổ sung:

- Thay thuật ngữ “người chưa thành niên” bằng thuật ngữ “người dưới 18

tuổi”, “trẻ em” bằng thuật ngữ “người dưới 16 tuổi”.

- Sửa đổi khoản 2 Điều 69 BLHS năm 1999 về miễn trách nhiệm hình sự, theo hướng mở rộng việc miễn trách nhiệm hình sự đối với cả người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi, quy định cụ thể điều kiện miễn trách nhiệm hình sự, đồng thời bổ sung các biện pháp giám sát, giáo dục đối với các em được miễn trách nhiệm hình sự.

- Sửa đổi, bổ sung các nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội: bổ sung nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên; sửa đổi khoản 4 và khoản 6 Điều 69 BLHS năm 1999 theo cách tiếp cận phù hợp hơn trong chính sách xử lý đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.

- Bổ sung 01 mục quy định cụ thể các biện pháp giám sát, giáo dục trong trường hợp người dưới 18 tuổi được miễn trách nhiệm hình sự.

- Sửa đổi, bổ sung các quy định về hệ thống chế tài đối với người chưa thành niên phạm tội theo hướng tăng cường khả năng áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi.

- Bổ sung các quy định về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội và phạm tội chưa đạt, tổng hợp hình phạt, tha tù trước thời hạn có điều kiện.

- Sửa đổi các quy định về xóa án tích đối với người chưa thành niên bị kết án theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho các em tái hoà nhập cộng đồng, theo đó, xác định rõ 03 trường hợp được coi là không có án tích: i) người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi; ii) người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng hoặc tội phạm rất nghiêm trọng do vô ý; iii) người bị áp dụng biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng. Đồng thời xác định rõ, đối với người dưới 18 tuổi được đương nhiên xóa án tích trong mọi trường hợp và thời hạn để xoá án tích là 03 năm tính từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc từ khi hết thời hiệu thi hành bản án mà người đó không thực hiện hành vi phạm tội mới.

Thanh tra Sở

 Các tin cùng chuyên mục