Du lịch làng nghề 

    Hiện nay, Lâm Đồng hội tụ đủ “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để đẩy mạnh phát triển Du lịch, đây là thế mạnh thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Ngoài dựa vào lợi thế khí hậu, cảnh quan thiên phú, Lâm Đồng còn ẩn chứa tiềm năng rất phong phú để phát triển du lịch gắn với quảng bá văn hóa bản địa,  đặc biệt du lịch làng nghề…
     Làng nghề - giá trị văn hóa
     Có thể nói, lịch sử hình thành tỉnh Lâm Đồng gắn liền với quá trình di dân và ngụ cư của nhiều tỉnh, thành trong cả nước hơn một thế kỷ qua. Hiện nay, Lâm Đồng có hơn 40 dân tộc anh em sinh sống thuận hòa trên vùng đất cao nguyên xinh đẹp và giàu tiềm năng này. Một thứ “tài sản” quý mà mỗi cư dân, mỗi cộng đồng dân tộc từ các vùng miền đến Lâm Đồng lập nghiệp đều mang theo đó là nét văn hóa riêng (phong tục tập quán, kinh nghiệm sản xuất, phong cách sống, sinh hoạt, giải trí…). Trong quá trình sống đan xen, văn hóa của cư dân các vùng miền có sự “nhào trộn”, giao thoa với văn hóa của đồng bào các dân tộc bản địa có nguồn gốc lâu đời như: Kơho, Mạ, Churu tạo cho Lâm Đồng có một nền văn hóa khá phong phú, đa dạng. Song, bên cạnh sự giao thoa, tiếp biến ấy, mỗi cộng đồng dân cư, mỗi dân tộc vẫn giữ bản sắc văn hóa rất riêng của mình. Đây chính là vấn đề cốt lõi để hình thành, lưu giữ và phát triển các làng nghề truyền thống của nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng cho đến ngày nay.


Vừa dệt, vừa bán thổ cẩm ở chân núi Langbiang. Ảnh: T.T

    Theo thống kê, hiện nay trong toàn tỉnh có 41.708 cơ sở ngành nghề nông thôn, mỗi năm thu hút trên 200 ngàn lao động. Đặc biệt, có 24 làng nghề (trong đó, 18 làng nghề truyền thống) nằm ở các thôn, buôn đồng bào dân tộc thiểu số và trong nhân dân tại các xã, phường, thị trấn thu hút trên 4.000 hộ với khoảng 7.000 nghệ nhân, lao động tham gia. Đáng mừng, có 08 làng nghề được UBND tỉnh Lâm Đồng công nhận đạt tiêu chí Làng nghề truyền thống và 01 nghề truyền thống. Ngoài ra còn có hàng chục làng nghề, cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ như: mây tre, đan lát, dệt thổ cẩm, làm gốm sứ, đúc nhẫn bạc, đan len, làm rượu cần… nằm rải rác ở hầu hết các địa phương trong tỉnh đã và đang được giữ gìn, phát triển - chất liệu khá phong phú cho phát triển du lịch và dịch vụ trong tương lai…
Q    uá thiếu sót nếu hiểu làng nghề (và các làng nghề truyền thống) thuần túy chỉ là nơi sản xuất sản phẩm để trao đổi, bán mua kiếm sống! Mà giá trị đích thực của nó là giá trị của quá trình lao động, sáng tạo và sự gìn giữ bản sắc văn hóa độc đáo của từng cộng đồng dân cư, từng tộc người. Bởi sản phẩn của các làng nghề là sản phẩm văn hóa, mang giá trị văn hóa nên nó cần được lưu giữ và quảng bá.

    Cần phát triển du lịch làng nghề
    Có thể thấy, “chất liệu” và nguồn “nguyên liệu tại chỗ” của Lâm Đồng rất phong phú và đa dạng, đủ điều kiện để phát triển một loại hình du lịch mới đang là xu thế thu hút đông đảo du khách, nhất là khách nước ngoài - du lịch làng nghề. Thực tế những năm gần đây, trong các dịp Festival Hoa Đà Lạt, hay các ngày lễ lớn, đông đảo du khách trong và ngoài nước đã tìm đến các làng nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc thiểu số, các Làng hoa nổi tiếng của Đà Lạt… để tham quan, nghiên cứu. Đối với Lâm Đồng, ngoài chú trọng phát triển du lịch - mũi nhọn nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, đây còn là cơ hội để giới thiệu, quảng bá văn hóa thông qua sản phẩm văn hóa từ các làng nghề của đồng bào các dân tộc bản địa đến với đông đảo bạn bè trong và ngoài nước trong xu thế hội nhập và phát triển hiện nay.
    Nghị quyết 04 của Tỉnh ủy Lâm Đồng về phát triển du lịch, dịch vụ giai đoạn 2011 - 2015 đã nêu: “Chú trọng khai thác lợi thế cạnh tranh về tiềm năng cảnh quan, môi trường, khí hậu để phát triển du lịch… Có cơ chế thích hợp và điều kiện để đầu tư khôi phục và phát triển các làng nghề, các hoạt động, sinh hoạt văn hóa truyền thống để phát triển loại hình du lịch văn hóa, đồng thời gắn với bảo tồn các vốn văn hóa của đồng bào các dân tộc bản địa”. 
    Gắn giữa phát triển kinh tế với bảo tồn và phát triển văn hóa, đảm bảo quốc phòng an ninh là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta. Trong đó, phát triển du lịch gắn với văn hóa và phát huy các giá trị văn hóa, các sản phẩm văn hóa của nhân dân các dân tộc bản địa, đó là việc cụ thể hóa tinh thần chung phù hợp với điều kiện, lợi thế của địa phương cần được quan tâm đầu tư thỏa đáng. Mặc khác, một khi phát triển du lịch gắn với việc giới thiệu, quảng bá các sản phẩm văn hóa truyền thống của nhân dân sẽ tạo cơ hội phát triển ngành nghề nông thôn, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo và nâng cao đời sống mọi mặt cho nhân dân. Đây là mục tiêu, sự quyết tâm của lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đã chú trọng triển khai thực hiện trong những năm qua.
    Trong năm 2014, tin vui lớn đã đến với nhân dân các dân tộc trong tỉnh, nhất là đối với những người đã và đang gắn bó với các làng nghề bằng tình yêu, tâm huyết của mình - UBND tỉnh đã phê duyệt Đề án bảo tồn và phát triển làng nghề tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2014 - 2016, định hướng đến năm 2020. Nội dung Đề án tập trung hỗ trợ phát triển làng nghề gắn với du lịch của địa phương với mục tiêu nhằm bảo tồn, giữ gìn và phát triển các làng nghề truyền thống và nghề truyền thống, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao thu nhập, tạo việc làm cho lao động nông thôn trong toàn tỉnh. Theo Đề án, đến năm 2016 Lâm Đồng sẽ khôi phục, phát triển tăng số lượng làng nghề trong toàn tỉnh lên 33 làng nghề; trong đó, tập trung đầu tư phát triển 12 làng nghề gắn với du lịch. Trong giai đoạn 2014 - 2016, tỉnh sẽ đánh giá để lựa chọn các làng nghề ở các huyện và thành phố: Lạc Dương, Đức Trọng, Lâm Hà, Bảo Lâm, Đam Rông, Đà Lạt và Bảo Lộc để phát triển 08 làng nghề trở thành các điểm du lịch và phát triển 04 làng nghề dọc theo các tuyến Quốc lộ 20, 27 và các tỉnh lộ 722, 725…
    Trước nay, Đà Lạt - Lâm Đồng nổi tiếng với khí hậu, cảnh quan thiên nhiên, núi rừng, hồ, thác, rau, hoa… thu hút đông đảo du khách xa gần. Khi loại hình Du lịch làng nghề được đầu tư và phát triển đúng với tiền năng, thế mạnh của vùng đất này chắc chắn sẽ là điểm đến lý tưởng của du khách thập phương.