Đầu tư phát triển kinh tế - xã hội khu vực Tây Nguyên 

Tây Nguyên gồm 5 tỉnh: Gia Lai, KonTum, Đắc Lắc, Đắc Nông và Lâm Đồng với diện tích tự nhiên là 54.474km2, dân số 4,56 triệu người. Đây là địa bàn chiến lược quan trọng của nước ta cả về kinh tế, chính trị, an ninh, quốc phòng. Tây Nguyên là khu vực giàu tiềm năng kinh tế, có nhiều lợi thế so sánh hết sức quan trọng. Chính vì lẽ đó, rất cần có một sự tập trung đầu tư tạo bước phát triển mới về kinh tế - xã hội cho Tây Nguyên. Một chính sách “thông thoáng” và tín dụng cho đầu tư phát triển tại Tây Nguyên là một phần của “bước đột phá” đó.

 

Chỉ tính đến hết 31/7/2004, trên địa bàn Tây Nguyên, Quỹ Hỗ trợ phát triển (HTPT) có quan hệ tín dụng đầu tư phát triển với 220 dự án với tổn dư nợ 1.633 tỷ đồng, trong đó thuộc kinh tế Trung ương 55 dự án với tổng dư nợ 1.146 tỷ đồng, các dự án thuộc kinh tế địa phương có 165 dự án với tổng dự nợ 487 tỷ đồng. Các dự án tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực trồng, khai thác rừng, chế biến nông, lâm sản... Năm 2004, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, Qũy HTPT đã cho vay gần 135 tỷ đồng vốn ngắn hạn hỗ trợ xuất khẩu. Quỹ cũng đã duyệt hỗ trợ lãi suất sau đầu tư cho hàng chục dự án với số tiền hỗ trợ gần 2,5 tỷ đồng. Hiện tại, Quỹ HTPT có thể cho vay vốn đầu tư một số dự án phù hợp với địa bàn Tây Nguyên như: thuỷ điện, cấp nước sạch, trường dạy nghề; sản xuất giống gốc; giống mới, vốn đối ứng ODA.. . các dự án khác phần lớn thuộc đối tượng bảo lãnh tín dụng đầu tư hoặc được hỗ trợ lãi suất sau đầu tư của Quỹ HTPT nếu các Chủ đầu tư vay vốn tại các tổ chức tín dụng. Mức hỗ trợ lãi suất sau đầu tư hiện nay là 3,3%/năm. Quỹ HTPT cũng tạo mọi điều kiện để cho vốn ngắn hạn hỗ trợ xuất khẩu đối với các mặt hàng xuất khẩu  theo danh mục Chính phủ quy định. Trong đó, đặc biệt là các mặt hàng xuất khẩu có lợi thế của Tây Nguyên như: cà phê, cao su, chè, điều... Lãi suất cho vay ưu đãi ngắn hạn hỗ trợ xuất khẩu hiện nay là 5,28%/năm. Với những ưu đãi về lãi suất tín dụng và hỗ trợ sau đầu tư đã đem lại những hiệu quả thiết thực như kim ngạch xuất khẩu của vùng Tây Nguyên năm 2004 đạt khá. Song vẫn còn nhiều bất cập trong chính sách tín dụng cho phát triển kinh tế xã hội vùng Tây Nguyên. Nhu cầu về vốn tín dụng đầu tư phát triển của Tây Nguyên luôn vượt quá khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư, chính vì lẽ đó khi được Trung ương phân bổ kế hoạch vốn tín dụng đầu tư phát triển hàng năm thì các Chi nhánh Quỹ HTPT trên địa bàn Tây Nguyên lại phải tốn quá nhiều thời gian cho việc “lựa chọn”, thẩm định dự án để đưa vào kế hoạch đầu tư. Từ đó làm chậm kế hoạch của nhà đầu tư trong khi đồng vốn đang trong quy trình xét duyệt. Những năm gần đây khả đáp ứng nguồn vốn càng trở nên căng thẳng, Quỹ HTPT phải tự huy động các nguồn vốn khác để cùng nguồn vốn của Nhà nước thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao. Từ tình hình trên, trình tự kế hoạch đầu tư vốn tín dụng đầu tư phát triển theo chiều hướng khác. Quỹ HTPT đã giao nhiệm vụ cho các Chi nhánh phải tự huy động vốn trung, dài hạn trên địa bàn theo một tỷ lệ nhất định để thực hiện cho vay các dự án đầu tư mới. Trong khi đó việc huy động vốn của các Chi nhánh chưa hoàn chỉnh dẫn đến giới hạn trong việc mở rộng dự án đầu tư tín dụng trên địa bàn. Hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trên địa bàn phần lớn hoạt động vơi quy mô nhỏ, hiệu quả kém, vốn chủ sở hữu rất hạn h‹p không đáp ứng nguồn vốn đối ứng khi được vay, khả năng thanh toán nợ vay chưa đảm bảo, là những hạn chế khi thẩm định để tài trợ đầu tư.

 

 Tất cả các yếu tố đó đã chi phối mạnh đến quá trình đẩy mạnh công tác tín dụng đầu tư các dự án có quy mô vừa và lớn tại địa bàn đồng thời cũng là nguyên nhân hạn chế việc mở rộng tín dụng đầu tư cho các đối tượng phù hợp. Đâu là giải pháp cho phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên dưới góc độ tín dụng đầu tư của Quỹ HTPT? Theo các chuyên gia kinh tế, trước hết, các Chi nhánh Quỹ trên địa bàn tích cực tìm kiếm những dự án thuộc đối tượng vay vốn theo quy định tại Nghị định 106/2004/ NĐ - CP ngày 1/4/2004 của Chính phủ về tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước để thẩm định và quyết định cho vay một cách nhanh nhất khi chủ đầu tư có nhu cầu. Thứ hai, Quỹ HTPT sẽ cùng các Chi nhánh tiếp xúc với các doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư những dự án không thuộc đối tượng vay vốn tín dụng Nhà nước hướng họ đi vay ngân hàng sau đó Chi nhánh sẽ hỗ trợ lãi suất sau đầu tư. Thứ ba, chú trọng công tác cho vay tín dụng hỗ trợ xuất khẩu trên địa bàn với cơ c u cho vay đa dạng về mặt hàng và thị trường. Trực tiếp làm việc với các doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn ngắn hạn hỗ trợ xuất khẩu, tiếp xúc với cơ chế chính sách để được hướng dẫn cụ thể. Thứ tư, hỗ trợ các doanh nghiệp trên địa bàn có những biện pháp cụ thể, dứt điểm làm lành mạnh hoá tình hình tài chính của các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp Nhà nước nói riêng, tránh tình trạng dây dưa trả nợ vốn vay.