Trang chủ Chào mừng quư vị đại biểu đến dự lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lầp SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH LÂM ĐỒNG (1979 - 2009)
 


 

Trong thời đại KHCN hiện nay, sự bùng nổ và phát triển của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật cũng như các thành tựu công nghệ cuối thế kỷ XX trên lĩnh y học vừa là thời cơ, vừa là thách thức cho ngành y tế Việt Nam nói chung và tỉnh Lâm Đồng nói riêng. V́ vậy, nghiên cứu khoa học và ứng dụng KHCN trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là một trong những nhiệm vụ quan trọng cho mọi hoạt động của ngành y tế. Điều này có ư nghĩa quyết định đến chất lượng phục vụ chăm sóc sức khỏe trước nhu cầu đ̣i hỏi ngày càng cao của nhân dân cũng như sự phát triển hệ thống y tế địa phương để theo kịp với xu thế phát triển của thời đại.

Trong những năm qua, ngành y tế Lâm Đồng đă có nhiều tiến bộ rơ nét trong công tác nghiên cứu và ứng dụng KHCN trên các lĩnh vực như khám chữa bệnh, y học cộng đồng, quản lư y tế; trong đó tập trung vào hai loại h́nh nghiên cứu chính là nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng.

Trong giai đoạn từ năm 2000 - 2008, toàn ngành đă có 108 đề tài nghiên cứu khoa học có giá trị, được đăng tải trên các tạp chí y học trong và ngoài nước, trong kỷ yếu công tŕnh nghiên cứu khoa học của ngành y tế Lâm Đồng và được báo cáo tại các hội nghị khoa học cấp quốc gia; trong đó có 2 đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh, 44 đề tài cấp ngành và 60 đề tài cấp cơ sở.

Trên lĩnh vực khám chữa bệnh,
74 đề tài nghiên cứu khoa học thuộc các chuyên khoa như nội khoa, ngoại khoa, nhi khoa, sản phụ khoa, các chuyên khoa lẻ (Tai - Mũi - Họng, Răng - Hàm - Mặt), y học cổ truyền. Các đề tài nghiên cứu này có ư nghĩa thực tiễn cao và đă được áp dụng vào thực tế phục vụ cho công tác chẩn đoán, điều trị cho bệnh nhân tại địa phương. Một số đề tài nghiên cứu nổi bật có giá trị ứng dụng y học hiện đại đă được áp dụng thực hiện tại địa phương như:

- Đề tài phẫu thuật nội soi cắt túi mật do sỏi tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh được triển khai từ năm 2005. Từ kết quả nghiên cứu này, đến nay đă triển khai một số phẫu thuật nội soi tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh và Bệnh viện II Lâm Đồng đối với các bệnh lư khác như phẫu thuật nội soi các bệnh lư đường tiêu hóa, tiết niệu, sản phụ khoa, tai mũi họng… đây là những phẫu thuật khó, phức tạp và chỉ thực hiện tại tuyến trung ương theo phân tuyến kỹ thuật của Bộ Y tế.

- Ứng dụng vi phẫu thuật trong phẫu thuật nối đứt ĺa chi. Đây là một loại phẫu thuật đặc biệt phức tạp, lần đầu tiên được thực hiện vào tháng 9/2005 tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng. Từ thành công bước đầu, trang thiết bị vi phẫu thuật đă được quan tâm đầu tư cùng với việc đào tạo cán bộ chuyên khoa. Hiện nay, ứng dụng vi phẫu thuật để giải quyết một số bệnh lư chấn thương chỉnh h́nh đă được triển khai thực hiện tại tỉnh Lâm Đồng.
 

Cùng với việc đầu tư các thiết bị kỹ thuật tiên tiến, hiện đại ứng dụng trong chẩn đoán và điều trị, trong những năm qua, ngành y tế Lâm Đồng đă chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ ngành. Ngành y tế Lâm Đồng c̣n liên kết với những bệnh viện chuyên khoa đầu ngành trong nước và các tổ chức nước ngoài trong việc chuyển giao kỹ thuật, công nghệ hiện đại để áp dụng tại địa phương. Nhiều trang thiết bị kỹ thuật cao đă được ứng dụng trong chẩn đoán và điều trị như chụp cắt lớp điện toán (CT Scanner), X-quang tăng sáng truyền h́nh, máy nội soi, máy siêu âm 3D - 4D, máy chạy thận nhân tạo, máy cắt trĩ Laser CO2, máy tán sỏi ngoài cơ thể … V́ vậy, có những bệnh lư trước đây phải chuyển lên tuyến trên, tỷ lệ tử vong cao (như chấn thương sọ năo, u năo, tai biến mạch máu năo, vết thương tim…) nay đă thực hiện được tại địa phương, cứu sống nhiều bệnh nhân, đồng thời giảm chi phí điều trị cho bệnh nhân, gia đ́nh và xă hội. Nhờ việc tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật công nghệ cao từ tuyến trung ương, đến nay, đă có trên
150 loại kỹ thuật lâm sàng và cận lâm sàng thực hiện tại tuyến trung ương theo quy định phân tuyến kỹ thuật của Bộ Y tế đă được thực hiện độc lập tại địa phương.

Song song với việc phát triển y tế chuyên sâu, hiện đại tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh và Bệnh viện II Lâm Đồng, trong những năm gần đây, các trung tâm y tế huyện đă được quan tâm đầu tư trang thiết bị và các kỹ thuật cao trong chẩn đoán, điều trị cùng với việc tiếp tục đầu tư y tế phổ cập. Một số kỹ thuật cao đă được thực hiện tại tuyến y tế cơ sở như triển khai chạy thận nhân tạo tại Trung tâm y tế thành phố Đà Lạt, đầu tư máy chụp cắt lớp điện toán tại Trung tâm y tế Đức Trọng… để từng bước đưa các dịch vụ y tế kỹ thuật cao đến gần với người dân, góp phần giảm t́nh trạng quá tải cho các bệnh viện tuyến trên, tiến tới thực hiện công bằng trong khám chữa bệnh.

Bên cạnh các nghiên cứu y học hiện đại, trên lĩnh vực y học cổ truyền cũng đă có bước đột phá trong nghiên cứu phục vụ cho công tác điều trị bệnh. Nhiều bài thuốc và các phương pháp y học cổ truyền không dùng thuốc qua nghiên cứu đă được đưa vào điều trị các bệnh lư như bệnh tăng huyết áp, u xơ tiền liệt tuyến, tai biến mạch máu năo, thoái hóa cột sống… Đặc biệt, Bệnh viện Y học cổ truyền Phạm Ngọc Thạch đă ứng dụng Laser CO2 kết hợp thuốc y học cổ truyền trong điều trị bệnh trĩ, Laser He - Ne kết hợp thuốc y học cổ truyền trong điều trị di chứng tai biến mạch máu năo, mang lại hiệu quả điều trị cho nhiều bệnh nhân. Trong cung ứng thuốc đông dược, hiện nay tại 2 bệnh viện y học cổ truyền của tỉnh đă ứng dụng công nghệ sắc thuốc và đóng gói tự động phục vụ cho bệnh nhân.

Trên lĩnh vực y học cộng đồng, toàn ngành có 32 đề tài nghiên cứu khoa học với nội dung tương đối phong phú, bao gồm các đề tài về pḥng chống dịch bệnh, y tế dự pḥng, pḥng chống HIV/AIDS và các bệnh xă hội, chăm sóc sức khỏe sinh sản. Các đề tài nghiên cứu này đều xuất phát từ nhu cầu giải quyết nhiệm vụ chuyên môn và những vấn đề sức khỏe cộng đồng tại
địa phương.

Về pḥng chống dịch bệnh, ngành đă tập trung nghiên cứu thực trạng và đưa ra các giải pháp áp dụng trong pḥng chống dịch bệnh nhằm giảm số người mắc bệnh và chết, từng bước khống chế và đẩy lùi các bệnh dịch nguy hiểm lưu hành tại địa phương, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của nhân dân và sự phát triển kinh tế - xă hội của địa phương như:

- Nghiên cứu yếu tố nguy cơ về xă hội và tập quán ảnh hưởng đến t́nh h́nh sốt rét tại tỉnh Lâm Đồng. Kết quả nghiên cứu đă xác định được các yếu tố nguy cơ cao gây sốt rét của cộng đồng dân cư. Từ đó đưa nhiều giải pháp pḥng chống sốt rét, đặc biệt là pḥng chống sốt rét cho đối tượng đi rừng, ngủ rẫy, di dân tự do… vốn dĩ là những vấn đề phức tạp trong pḥng chống sốt rét của cả nước cũng như tại Lâm Đồng.

- Nghiên cứu vật chủ và trung gian truyền bệnh dịch hạch tại tỉnh Lâm Đồng đă chỉ ra những đặc điểm cơ bản về vật chủ, trung gian truyền bệnh dịch hạch tại các ổ dịch lưu hành cũ tại địa phương. Kết quả nghiên cứu đă đưa ra các biện pháp giám sát, pḥng chống chủ động dịch hạch trên động vật và được áp dụng trong thực tiễn có hiệu quả, góp phần khống chế không để bệnh dịch hạch từ động vật lây lan sang cho người từ năm 1998 cho đến nay.

Về y tế dự pḥng, pḥng chống HIV/AIDS và các bệnh xă hội:

Trong những năm qua, ngành đă tập trung nghiên cứu những đặc điểm cơ bản của cộng đồng dân cư, thực trạng hoạt động thông qua các dự án thuộc Chương tŕnh mục tiêu y tế quốc gia. Từ kết quả nghiên cứu đă đưa ra nhiều giải pháp giúp cho các nhà quản lư hoạch định chiến lược, xây dựng kế hoạch ưu tiên trong hoạt động y tế dự pḥng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả can thiệp phù hợp với t́nh h́nh thực tế của địa phương. Nhiều đề tài nghiên cứu đă có tác động tích cực đến việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xă hội của địa phương, nổi bật là nghiên cứu về t́nh h́nh và các yếu tố liên quan đến suy dinh dưỡng của trẻ em dưới 5 tuổi tại tỉnh Lâm Đồng. Việc ứng dụng kết quả của nghiên cứu này vào điều kiện cụ thể, hoàn cảnh thực tế của từng địa phương đă cải thiện đáng kể t́nh trạng suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi tại tỉnh Lâm Đồng so với một số tỉnh trong khu vực Tây Nguyên. Ngoài ra c̣n có các nghiên cứu đánh giá mức độ lưu hành và yếu tố nguy cơ của một số bệnh không nhiễm trùng, dự báo nguy cơ cùng với sự phát triển kinh tế - xă hội hiện nay như nghiên cứu về bệnh đái tháo đường, rối loạn tâm thần, ung thư cổ tử cung…

Bên cạnh các đề tài nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng, trên lĩnh vực điều trị và y học cộng đồng cũng đă có những đề tài nghiên cứu chuyên sâu, phát hiện và t́m ra những đặc điểm mới trong cơ chế bệnh sinh có ư nghĩa khoa học như đề tài chuyển hóa glucose trên bệnh sốt rét Plasmodium falciparum, đề tài thiếu men và đột biến gen G6PD tại tỉnh Lâm Đồng. Một số đề tài nghiên cứu tiếp cận với công nghệ sinh học phân tử như xác định tỷ lệ nhiễm Rotavirus bằng kỹ thuật PCR ở trẻ em bị tiêu chảy tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh; nghiên cứu ứng dụng hệ thống PCR đa mồi xác định trực tiếp Escherichia gây tiêu chảy.

Trên lĩnh vực ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lư y tế, đến nay, hầu hết các đơn vị y tế trong ngành đă ứng dụng phần mềm Medisoft trong quản lư thống kê y tế, quản lư hồ sơ bệnh án; ứng dụng phần mềm Misa trong quản lư tài chính. Tại một số đơn vị như Trung tâm y tế Đức Trọng, Đơn Dương, Bảo Lâm đă xây dựng và áp dụng có hiệu quả phần mềm quản lư dược, quản lư khám chữa bệnh cho đối tượng người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi.

Trên lĩnh vực nghiên cứu về quản lư y tế, ngành y tế Lâm Đồng đă có 2 đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh là “Đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao sức khỏe nhân dân tỉnh Lâm Đồng” và “Nghiên cứu thực trạng và một số giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả chăm sóc sức khỏe vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng” đă được Hội đồng KHCN tỉnh nghiệm thu đánh giá xếp loại khá. Kết quả nghiên cứu đă giúp cho ngành y tế Lâm Đồng tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xă hội tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2001 - 2010 và các dự báo phát triển đến năm 2020 trên lĩnh vực y tế và thực hiện Quyết định số 35/2000/QĐ-TTg ngày 19/3/2001 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân giai đoạn 2001- 2010 phù hợp với đặc điểm t́nh h́nh tại
địa phương.

Kết quả nghiên cứu khoa học và ứng dụng kỹ thuật công nghệ trong ngành y tế Lâm Đồng trong những năm qua tuy c̣n khiêm tốn, song chúng ta không thể phủ nhận hiệu quả mang lại từ những cố gắng, sự đam mê trong nghiên cứu, học tập, cập nhật thông tin khoa học của cán bộ ngành y tế. Kết quả đă mang lại các chứng cứ khoa học, tiếp cận kịp thời những thành tựu khoa học y học hiện đại ứng dụng vào thực tiễn tại địa phương, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của nhân dân các dân tộc tỉnh nhà.

Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được trong nghiên cứu khoa học và ứng dụng kỹ thuật công nghệ, xây dựng hệ thống y tế địa phương bắt kịp với sự phát triển chung của nền y học hiện đại, trong thời gian tới, ngành y tế Lâm Đồng xác định một số định hướng phát triển chủ yếu trong nghiên cứu KHCN như sau:

- Ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ mới phù hợp với xu thế phát triển chung của quốc gia và khu vực trên các lĩnh vực khám chữa bệnh; cảnh báo phát hiện, xử lư nhanh các bệnh dịch lạ và bệnh dịch lưu hành tại địa phương; nghiên cứu khảo nghiệm các giống cây trồng, vật nuôi có giá trị tại địa phương làm cơ sở cho việc nghiên cứu sản xuất, chế biến dược liệu chữa bệnh cho nhân dân.

- Nghiên cứu cơ chế chính sách và đề xuất các cấp có thẩm quyền thay đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân theo hướng công bằng, hiệu quả và phát triển.

- Nghiên cứu quản lư y tế trên các lĩnh vực, phát triển nguồn nhân lực cán bộ quản lư và cán bộ kỹ thuật, quản lư kinh tế y tế.

- Đẩy mạnh các hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lư ngành theo hướng hiện đại và toàn diện.

- Ứng dụng quản lư chất lượng theo tiêu chuẩn ISO trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính và cung ứng các dịch vụ hành chính công.

Cùng với việc triển khai Đề án cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh (Đề án 1816) của Bộ Y tế và UBND tỉnh Lâm Đồng, ngành y tế Lâm Đồng phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật công nghệ trong thời gian tới tại các đơn vị y tế trong ngành, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân các dân tộc tỉnh nhà mà Đảng bộ và nhân dân giao phó.

TS. Đỗ Văn Chính

Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng

 

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH LÂM ĐỒNG
Địa chỉ: Số 35 Trần Hưng Đạo - Đà Lạt -Lâm Đồng