Trang chủ Chào mừng quư vị đại biểu đến dự lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lầp SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH LÂM ĐỒNG (1979 - 2009)
 


 

Tiếp quản Trung tâm Nghiên cứu Nguyên tử Đà Lạt từ năm 1976, Viện Nghiên cứu Hạt nhân, một cơ quan nghiên cứu khoa học của Trung ương được vinh dự đóng trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Với thiết bị chính là Ḷ phản ứng Hạt nhân duy nhất của nước ta hiện nay, Viện Nghiên cứu Hạt nhân đảm trách 5 nhiệm vụ
chính là:

+ Quản lư, vận hành an toàn và khai thác có hiệu quả Ḷ phản ứng;

+ Tiến hành nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng các kỹ thuật Hạt nhân và đồng vị phóng xạ phục vụ phát triển kinh tế - xă hội của đất nước;

+ Không ngừng tăng cường tiềm lực về cơ sở vật chất kỹ thuật, nhân lực để tránh tụt hậu, từng bước nâng cấp, đáp ứng nhu cầu phát triển trước mắt cũng như lâu dài của ngành và xă hội;

+ Đảm bảo an toàn cho mọi hoạt động của Viện, đồng thời hỗ trợ các cơ sở bức xạ trong nước đảm bảo an toàn, bảo vệ môi trường; đóng góp vào sự chấp nhận của xă hội đối với khoa học - công nghệ Hạt nhân, hướng tới chương tŕnh phát triển điện Hạt nhân và mở rộng quy mô ứng dụng kỹ thuật Hạt nhân vào đời sống kinh tế - xă hội. Tham gia thực hiện Chiến lược ứng dụng năng lượng Nguyên tử v́ mục đích ḥa b́nh đến năm 2020;

+ Mở rộng hợp tác trong và ngoài nước để trao đổi khoa học, sản phẩm dịch vụ và chuyển giao kỹ thuật, công nghệ Hạt nhân...

Trong quá tŕnh hoạt động, Viện luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp lănh đạo của tỉnh Lâm Đồng, thành phố Đà Lạt và các sở, ban, ngành trong tỉnh, đặc biệt là sự hợp tác có hiệu quả với Sở KHCN Lâm Đồng.

Ḷ phản ứng Hạt nhân Đà Lạt đă trải qua 25 năm vận hành kể từ ngày được khôi phục và nâng cấp từ ḷ phản ứng TRIGA Mark II trước đây. Trong 25 năm qua, Ḷ phản ứng đă có trên 32.000 giờ hoạt động an toàn và khai thác có hiệu quả. Nhờ Ḷ phản ứng và các thiết bị công nghệ khác, Viện Nghiên cứu Hạt nhân đă nghiên cứu điều chế thành công khoảng 30 chủng loại đồng vị phóng xạ và dược chất đánh dấu dùng cho y tế cùng các ngành kinh tế kỹ thuật khác. Đến nay, Viện đă cung cấp trên 3.500 Ci đồng vị phóng xạ các loại cho
23 cơ sở y học Hạt nhân trong cả nước, phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh cho khoảng 300.000 bệnh nhân/năm. Viện đă xây dựng và áp dụng một tổ hợp khoảng 20 kỹ thuật phân tích khác nhau, cho phép xác định một phạm vi rộng khoảng 70 chỉ tiêu nguyên tố, hợp phần, thành phần khác nhau của các mẫu vật: công nghiệp, nông nghiệp, địa chất, môi trường… Mỗi năm cung cấp cho các ngành khoảng 40.000 chỉ tiêu phân tích khác nhau. Viện cũng đă nghiên cứu ứng dụng thành công công nghệ đánh dấu phóng xạ, công nghệ dùng các đồng vị môi trường và nguồn kín trong công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp dầu khí, giao thông đường thủy, đánh giá bồi lắng và ảnh hưởng xói ṃn lưu vực các hồ chứa thủy điện, thủy lợi và xói ṃn đất; nghiên cứu, triển khai công nghệ bức xạ trong bảo quản thực phẩm, khử trùng dụng cụ y tế và biến tính vật liệu, chế tạo nhiều chế phẩm từ các nguồn nguyên liệu tự nhiên, thân thiện môi trường phục vụ nông nghiệp, y tế và bảo vệ môi trường; sử dụng bức xạ gamma gây kích thích, đột biến kết hợp nuôi cấy In vitro tạo giống cây trồng mới; triển khai công nghệ nuôi trồng nấm dược liệu, thực phẩm và bảo tồn nguồn gen thực vật quư hiếm; phát triển thành công các phương pháp định liều lượng và kiểm soát an toàn bức xạ. Viện được Bộ KHCN ủy quyền tiến hành các dịch vụ kỹ thuật về an toàn bức xạ; trạm quan trắc môi trường ở Đà Lạt và thành phố Hồ Chí Minh do Viện quản lư được Bộ KHCN, Bộ Tài nguyên và Môi trường công nhận là trạm chuyên đề thuộc Mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia. Viện cũng thiết kế, chế tạo và bảo tŕ thiết bị điện tử để hỗ trợ các ngành sử dụng đồng vị phóng xạ. Viện là một cơ sở tham gia đào tạo cán bộ chuyên ngành vật lư lư thuyết, vật lư Hạt nhân, hóa, sinh phóng xạ, hóa vô cơ, hóa phân tích và an toàn bức xạ…

Ư thức được vinh dự và trách nhiệm đứng chân trên địa bàn Đà Lạt, Viện Nghiên cứu Hạt nhân thực sự coi việc tham gia nghiên cứu và triển khai tiến bộ KHCN phục vụ phát triển kinh tế - xă hội của địa phương là một bộ phận hữu cơ, thường xuyên trong nhiệm vụ chính trị của ḿnh và luôn có ư thức tăng cường tính sẵn sàng đáp ứng trước yêu cầu của tỉnh. Trong quá tŕnh hoạt động, bằng kinh phí sự nghiệp khoa học, Viện đă thực hiện nhiều đề tài, dự án thuộc các chương tŕnh cấp Nhà nước, cấp Bộ và cấp Viện liên quan đến phục vụ nhu cầu của tỉnh như nghiên cứu, sản xuất và cung cấp các chất đồng vị phóng xạ cho Khoa Y học Hạt nhân của Bệnh viện tỉnh; nghiên cứu xác định hàm lượng iốt có trong thành phần thức ăn của dân chúng vùng Đầm Ṛn, Lạc Dương; nghiên cứu và sản xuất chế phẩm tăng trưởng thực vật T&D và chế phẩm trị nấm bệnh OLICIDE phục vụ nông nghiệp; ứng dụng kỹ thuật phân tích Hạt nhân để xác định thành phần vi lượng trong khẩu phần thức ăn của ḅ sữa và gà công nghiệp; nghiên cứu xác định thành phần các nguyên tố đất hiếm trong cây chè; nghiên cứu phân tích chất lượng nước sinh hoạt của một số vùng trong tỉnh; triển khai kỹ thuật sơn phủ bề mặt bằng tia cực tím phục vụ cho các sản phẩm in ấn; nghiên cứu tạo ra các chế phẩm phục vụ nông nghiệp; các hoạt động theo dơi và nghiên cứu phóng xạ môi trường và ô nhiễm môi trường khu vực Đà Lạt…

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII về định hướng chiến lược phát triển khoa học - công nghệ, Viện Nghiên cứu Hạt nhân và UBND tỉnh Lâm Đồng đă kư kết văn bản hợp tác nhằm đẩy mạnh công tác nghiên cứu phục vụ phát triển kinh tế - xă hội của tỉnh nhà. Thông qua sự quản lư trực tiếp của Sở KHCN, trong giai đoạn từ 1998 - 2008, Viện Nghiên cứu Hạt nhân đă tham gia thực hiện 12 đề tài, dự án sản xuất thử nghiệm với tổng kinh phí là 1.330 triệu đồng (trong đó có 8 đề tài nghiên cứu và 4 dự án sản xuất thử nghiệm có thu hồi kinh phí) gồm:

+ 3 đề tài “Dùng kỹ thuật đồng vị tự nhiên và nhân tạo xác định tốc độ bồi lấp các công tŕnh thủy trên địa bàn tỉnh” (1998 - 2000)

+ Đề tài “Chuyển giao quy tŕnh công nghệ nuôi trồng nấm Linh chi trên địa bàn tỉnh” (1999) và triển khai dự án sản xuất thử nghiệm (2001 - 2002)

+ Đề tài “Xây dựng quy tŕnh chế biến thức ăn gia súc, phân bón sinh hóa hữu cơ, giá thể nuôi trồng cây cảnh bằng phương pháp lên men sinh học từ các phế thải nông nghiệp như bă mía, vỏ cà phê” (2003) và triển khai dự án sản xuất thử nghiệm
(2004 - 2005)

+ Đề tài “Nghiên cứu sản xuất vật liệu polyme trương nước để ứng dụng trên một số diện tích cây trồng vùng khô hạn của tỉnh” (2003 - 2004) và dự án sản xuất thử nghiệm (2006 - 2008)

+ Dự án sản xuất thử nghiệm “Nghiên cứu xây dựng quy tŕnh sản xuất cây giống hoa địa lan” (2005 - 2007)

+ Đề tài “Nghiên cứu hiện tượng sai h́nh nhiễm sắc thể đối với một số dân cư thuộc huyện Lâm Hà” (2000)

+ Đề tài “Điều tra ô nhiễm nước hồ Xuân Hương và đề xuất các giải pháp khắc phục” (2004 - 2005)

Như vậy, việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khóa VIII) và Nghị quyết 9/NQ-TU của Tỉnh ủy (khóa VI) đă tạo ra bước phát triển nhảy vọt trong sự đóng góp của Viện Nghiên cứu Hạt nhân vào chương tŕnh KHCN của tỉnh. Một số kết quả tiêu biểu có thể nêu ra như sau:

- Nghiên cứu, đánh giá tốc độ bồi lấp ḷng hồ thủy điện, thủy lợi: Tuyền Lâm, Đạ Tẻh, Đa Hàm, tây Di Linh, Pró, Chiến Thắng, Đa Nhim và ảnh hưởng của quá tŕnh xói ṃn vùng lưu vực các hồ bằng kỹ thuật đồng vị môi trường, đề xuất giải pháp giảm thiểu bồi lắng, tăng tuổi thọ các công tŕnh thủy;

- Nghiên cứu, ứng dụng quy tŕnh nuôi trồng, sản xuất nấm Linh chi phục vụ phát triển nguồn dược liệu quư của tỉnh
Lâm Đồng;

- Xây dựng quy tŕnh sản xuất nấm Mỡ, nấm Linh Chi và chuyển giao sản xuất ở quy mô hộ gia đ́nh;

- Hoàn thiện quy tŕnh chế biến thức ăn gia súc và phân bón sinh hóa hữu cơ bằng phương pháp lên men sinh học các phế thải nông nghiệp;

- Nghiên cứu sản xuất giá thể tổng hợp phục vụ trồng hoa lan và các loài cây cảnh có giá trị kinh tế ở Lâm Đồng;

- Nghiên cứu chế tạo vật liệu polyme giữ nước bằng kỹ thuật biến tính bức xạ gamma và sản xuất thử nghiệm, ứng dụng trên một số cây trồng vùng khô hạn Lâm Đồng;

- Nghiên cứu chế tạo các chế phẩm kích thích tăng trưởng và pḥng trừ nấm bệnh thực vật, xử lư nước thải;

- Ứng dụng các tiến bộ công nghệ sinh học để nhân nhanh giống hoa địa lan sạch bệnh tại Lâm Đồng;

- Đánh giá chất lượng nước, đất, không khí và giám sát phông phóng xạ trên địa
bàn tỉnh;

- Kiểm nghiệm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng trong nông sản, thực phẩm phục vụ cho chương tŕnh sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu rau an toàn;

- Cung ứng đồng vị phóng xạ cho khoa Y học Hạt nhân, Bệnh viện Đa khoa tỉnh với lượng khoảng 10 Ci/năm, phục vụ chẩn đoán và điều trị cho khoảng 10.000 bệnh nhân/năm;

- Đo, quản lư an toàn bức xạ cho nhân viên bức xạ, kiểm định chất lượng máy
X-quang, tập huấn và kiểm soát an toàn bức xạ ở các cơ sở X-quang y tế trong tỉnh;

- Tham gia các Hội đồng thẩm định công nghệ, đánh giá tác động môi trường, phản biện và đánh giá thuyết minh, nghiệm thu các dự án phát triển, đề tài nghiên cứu cấp tỉnh; tham gia các sinh hoạt học thuật, báo cáo chuyên đề về KHCN.

Trong những năm tới, tập thể các cán bộ khoa học và kỹ thuật của Viện Nghiên cứu Hạt nhân sẽ tiếp tục phấn đấu phát huy khả năng và tâm huyết, mở rộng sự hợp tác, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, đóng góp hữu hiệu và có chất lượng hơn vào các chương tŕnh KHCN, phát triển kinh tế - xă hội và đào tạo nguồn nhân lực của đất nước nói chung và của Lâm Đồng nói riêng. Trước mắt, Viện sẽ tham gia vào dự án xây dựng Trung tâm khu vực về y học Hạt nhân và xạ trị phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh bằng các kỹ thuật Hạt nhân; dự án xây dựng Trung tâm phân tích và kiểm định tại Viện Nghiên cứu Hạt nhân đạt tiêu chuẩn quốc tế phục vụ cho các nhiệm vụ của địa phương, khu vực Tây Nguyên và duyên hải miền Trung trong công tác phân tích - kiểm nghiệm - kiểm định nông sản, hàng hóa xuất nhập khẩu, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường…

PGS.TS. NguyỄn NhỊ ĐiỀn

Viện trưởng Viện nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt

 
SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH LÂM ĐỒNG
Địa chỉ: Số 35 Trần Hưng Đạo - Đà Lạt -Lâm Đồng