Trang chủ Chào mừng quư vị đại biểu đến dự lễ kỷ niệm 30 năm ngày thành lầp SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH LÂM ĐỒNG (1979 - 2009)
 


 

Nhiên cứu khoa học về môi trường là sự tích hợp kiến thức của các ngành khoa học như sinh học, địa học, hóa học…, nghiên cứu mối quan hệ và tương tác qua lại giữa con người và môi trường xung quanh, nghiên cứu công tác bảo vệ môi trường…

Công tác nghiên cứu về môi trường ở Việt Nam mới được quan tâm nhiều kể từ khi có Luật Môi trường đầu tiên (1993). Tại Lâm Đồng, việc nghiên cứu, ứng dụng KHCN trong vấn đề bảo vệ môi trường của địa phương cũng đă được triển khai từ những năm đầu thành lập ngành
(1993 - 1994).

Nghiên cứu điều tra cơ bản

Từ các điều kiện vị trí địa lư, nhiệt độ, khí hậu đặc thù, với diện tích đất lâm nghiệp lớn nên hệ sinh thái, đa dạng sinh học của Lâm Đồng rất phong phú. Việc điều tra, cập nhật các thông tin, dữ liệu về đa dạng sinh học ở Lâm Đồng là hết sức quan trọng. Từ những năm 1999 - 2000, tỉnh Lâm Đồng đă xác định được nhu cầu cần thiết phải đánh giá về đa dạng sinh học ở những nơi có tầm quan trọng quốc gia và quốc tế nhưng chưa được đầu tư bảo vệ. Đề tài nghiên cứu khoa học “Điều tra cơ bản bảo vệ tính đa dạng sinh học trong vùng bảo tồn thiên nhiên Cát Lộc, huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng”  được thực hiện nhằm kiểm kê, đánh giá toàn diện tính đa dạng sinh học bao gồm đa dạng về nguồn gen, loài động thực vật, loại h́nh cảnh quan tiêu biểu, xác định các đối tượng, hệ sinh thái cần được bảo tồn, hồi phục… để bảo vệ tính đa dạng sinh học, bảo vệ tài nguyên môi trường.

Thị xă Bảo Lộc là một trung tâm văn hóa, kinh tế - xă hội lớn của tỉnh với sự phát triển mạnh về công nghiệp chè, cà phê, dâu tằm tơ. Năm 2000, đề tài khoa học “Điều tra, khảo sát đánh giá môi trường sinh thái thị xă Bảo Lộc phục vụ quy hoạch phát triển thị xă Bảo Lộc” được triển khai làm cơ sở để phát triển bền vững địa phương quan trọng này của tỉnh.

Các sông lớn trong tỉnh thuộc hệ thống sông Đồng Nai. Ḍng chính sông Đồng Nai bắt nguồn từ núi Lâm Viên, Bidoup trên cao nguyên Langbiang. Sông Đồng Nai là một hệ thống sông quan trọng, liên quan đến
12 tỉnh miền Đông Nam bộ, là nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho thành phố Hồ Chí Minh, v́ vậy, việc bảo vệ môi trường nước sông Đồng Nai là hết sức cần thiết. Với tầm quan trọng này, UBND tỉnh Lâm Đồng đă cho thực hiện đề tài nghiên cứu “Bảo vệ và phát triển nguồn nước thượng nguồn lưu vực sông Đồng Nai thuộc địa bàn tỉnh Lâm Đồng”. Đây là tiền đề cho nhiều nghiên cứu khác sau này về bảo vệ hệ thống sông
Đồng Nai.

Hồ Xuân Hương là một thắng cảnh nổi tiếng của thành phố Đà Lạt, có vai tṛ điều tiết khí hậu cho thành phố. Những năm gần đây, chất lượng nước hồ ngày một suy giảm, thường xuất hiện dày đặc tảo lam gây ô nhiễm cho môi trường quanh hồ. Đề tài nghiên cứu điều tra ô nhiễm nước hồ Xuân Hương, để t́m biện pháp khắc phục được thực hiện vào năm 2004, hiện đang được đầu tư tiếp tục cho các giải pháp cơ bản.

Rác thải đă và đang là những vấn đề hết sức nghiêm trọng ở hầu hết các địa phương trong cả nước, Lâm Đồng cũng không ngoại lệ. Với địa h́nh chia cắt, tỉnh Lâm Đồng gặp khó khăn lớn trong việc quy hoạch các băi chôn lấp rác tập trung. Trước t́nh h́nh thực tế của các địa phương trong tỉnh và thực hiện chiến lược quản lư chất thải rắn của nhà nước, UBND tỉnh Lâm Đồng đă phê chuẩn thực hiện đề tài “Điều tra khảo sát điều kiện địa chất, điều kiện thủy văn và môi trường băi chôn lấp chất thải rắn” cho 8 huyện và thị xă Bảo Lộc từ năm 2001 - 2004. Đề tài đă đưa ra những căn cứ khoa học phục vụ cho việc quy hoạch băi chôn lấp chất thải của các huyện trong tỉnh.

Lâm Đồng là một tỉnh có nền nông nghiệp phát triển với các vùng trồng rau, hoa, chè, cà phê, dâu tằm… nên nhu cầu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón rất đa dạng. Nông dân có thói quen sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và nhận thức về công dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật mới như các chế phẩm sinh học c̣n thấp. Ô nhiễm môi trường trong nông nghiệp đă và đang là vấn đề cần quan tâm nghiên cứu để t́m các biện pháp giảm thiểu nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe con người. Trong những năm qua, tỉnh Lâm Đồng đă có những nghiên cứu điều tra, đánh giá ô nhiễm môi trường, nghiên cứu ứng dụng các biện pháp khắc phục để bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp như:

+ Nghiên cứu đánh giá những biến động môi trường và đề xuất biện pháp bảo vệ môi trường trong các vùng trồng cây nông nghiệp lâu năm của tỉnh.

+ Điều tra hiện trạng ô nhiễm môi trường và xây dựng quy tŕnh sản xuất rau an toàn tại huyện Đơn Dương, Đức Trọng.

+ Nghiên cứu chế biến thức ăn gia súc và phân bón sinh hóa hữu cơ bằng phương pháp lên men sinh học từ các phế thải
nông nghiệp.

Nghiên cứu, ứng dụng KHCN và bảo vệ môi trường

Cùng với việc nghiên cứu trong lĩnh vực điều tra cơ bản, trong nhiều năm qua, có nhiều nghiên cứu ứng dụng KHCN nhằm mục tiêu phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, miền núi; phục vụ du lịch và phát triển công nghiệp. Trong đó, nhiều nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để vừa phát triển sản xuất, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của thị trường, vừa bảo vệ môi trường. Những kết quả nghiên cứu ứng dụng này đă được triển khai thực hiện trên diện rộng, đạt hiệu quả tốt như:

+ Xây dựng mô h́nh chống xói ṃn cho cây cà phê trên đất dốc bằng cỏ Vetiver.

+ Xây dựng mô h́nh tưới hiện đại, tiết kiệm nước cho các vùng cây công nghiệp; sản xuất thử nghiệm rau an toàn; xây dựng mô h́nh trồng cà chua theo hướng nông nghiệp công nghệ cao.

+ Nghiên cứu ứng dụng các biện pháp sinh học tổng hợp trong pḥng trừ sâu bệnh hại một số cây trồng tại Lâm Đồng.

+ Nghiên cứu về giải pháp nhằm sử dụng hợp lư, tiết kiệm tài nguyên khoáng sản, bảo vệ môi trường; nghiên cứu cải tiến công nghệ trong một số ngành sản xuất, chế biến nhằm tăng năng suất, giảm chi phí, tiết kiệm nguyên vật liệu, giảm chất thải và bảo vệ môi trường.

+ Ngoài ra c̣n có những nghiên cứu ứng dụng khác như áp dụng kỹ thuật Hạt nhân xác định tốc độ bồi lắng và ảnh hưởng quá tŕnh xói ṃn các hồ Chiến Thắng, Pró, Xuân Hương…; ứng dụng công nghệ đun nước nóng sinh hoạt bằng năng lượng mặt trời tại Đà Lạt; nghiên cứu tai biến địa chất, khí tượng thủy văn…

Tóm lại, ứng dụng KHCN nhằm bảo vệ môi trường tại tỉnh Lâm Đồng đă thu được nhiều kết quả đáng khích lệ. Các hoạt động KHCN của tỉnh Lâm Đồng đă có nhiều cố gắng trong việc nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ KHCN trong sản xuất và đời sống, trong đó có nhiều giải pháp gắn với bảo vệ môi trường, nhưng c̣n chưa đầy đủ. Những nghiên cứu về ứng dụng, thử nghiệm các công nghệ khác nhằm giảm thiểu ô nhiễm bảo vệ môi trường c̣n ít như nghiên cứu xây dựng mô h́nh các biện pháp xử lư ô nhiễm, xử lư chất thải trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, các chất thải làng nghề… trên địa bàn tỉnh; nghiên cứu cải tiến thay thế công nghệ khai thác, chế biến khoáng sản, công nghệ sản xuất, chế biến sản phẩm nông nghiệp theo hướng sản xuất sạch và thân thiện với môi trường.

Các hoạt động kinh tế trọng tâm của Lâm Đồng là du lịch, sản xuất phục vụ du lịch, nông nghiệp với những sản phẩm cao cấp. Hơn nữa, Lâm Đồng là tỉnh đầu nguồn của các sông lớn cung cấp nước cho miền Đông Nam bộ, chính v́ vậy, vấn đề bảo vệ môi trường là rất quan trọng. Trong những năm tới, với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của KHCN, chúng ta hy vọng ngành KHCN, các nhà khoa học trong các ngành, lĩnh vực khác trong và ngoài tỉnh sẽ có nhiều nghiên cứu, ứng dụng thiết thực trong sản xuất, đời sống hơn nữa nhằm bảo vệ môi trường.

 

ths. LƯƠNG VĂN NGỰ

TRẦN THỊ THÙY DƯƠNG

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng
 

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH LÂM ĐỒNG
Địa chỉ: Số 35 Trần Hưng Đạo - Đà Lạt -Lâm Đồng