Trang trước   || MỤC LỤC ||   Trang sau

 
         

DÂN TỘC XTIÊNG

Hiện nay ở nước ta, người Xtiêng có khoảng trên 50.194 người. Đồng bào cư trú tập trung chủ yếu ở các tỉnh: Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai.

Riêng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng (theo tổng điều tra dân số (l-4-1989) có 132 người Xtiêng sinh sống. Hiện nay (1-l0-1997) có khoảng 195 người.

Tiếng nói của dân tộc Xtiêng có nhiều nét gần gũi với tiếng Cơ Ho, Mạ, M'nông và cùng thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ Me, dòng Nam Á. Trong số ngôn ngữ của các dân tộc kể trên, tiếng Xtiêng tương đối gần gũi với tiếng Khơ -Me hơn cả.

Dân tộc Xtiêng bao gồm các nhóm địa phương như : Bu đíp Bu del, Bu-lạch, Bu lo.

Trong xã hội truyền thống, nguồn sinh sống chính của người Xtiêng là phương thức phát rừng làm rẫy (Mir). Quy trình canh tác và công cụ sản xuất cổ truyền tương tự như người Mạ, người M'nông và người Cơ Ho. Gần đây đồng bào bắt đầu canh tác ruộng nước và tham gia trồng cây cao su, đào lộn hột, hồ tiêu và cà phê...

Lương thực chính trong các bữa ăn của người Xtiêng là gạo, thức ăn chủ yếu gồm các loại rau, bầu bí, tôm, cá và thịt thú rừng do săn bắt được...

Người Xtiêng cư trú thành từng làng nhỏ, mỗi làng trung bình có từ lO đến 15 gia đình. Làng nọ cách làng kia khá xa. Họ thường cư trú trong những nhà sàn dài. Có làng trước đây chỉ cư trú trong một nhà dài. Nguyên liệu chính để làm nhà là gỗ (xung quanh có che bằng liếp) theo kiểu ''hạ thu thượng thách'', mái lợp bằng lá mây hoặc bằng cỏ tranh.

Trang phục người Xtiêng khá đơn giản, đàn bà mặc váy quấn, đàn ông đóng khố. Về mùa đông đàn ông cũng như đàn bà, thường choàng một tấm vải do đồng bào dệt cho đỡ lạnh.

Trước đây, người Xtiêng thường để tóc dài, búi tó ra đằng sau gáy, có xâu lỗ tai, đeo hoa tai bằng gỗ quý, bằng tre ngà hoặc bằng ngà voi và xăm mình với những đường nét hoa văn hình học khá đơn giản.

Riêng trẻ dưới 4 tuổi thường đeo đôi lục lặc ở hai cổ chân. Hủ tục cà răng, căng tai không còn thịnh hành ở người Xtiêng như trước nữa ...

Người Xtiêng theo chế độ phụ quyền. Chủ gia đình là người đàn ông. Quyền thừa kế tài sản thuộc về người con trai, trong đó người con cả được phần nhiều hơn. Cũng có trường hợp tài sản gia đình được truyền lại cho con út và con út phải phụng dưỡng bố mẹ già. Nếu người con út là con gái, thì chồng cô ta phải ở rể suốt đời, để phụng dưỡng cha mẹ vợ lúc tuổi già, sức yếu Những người trong cùng dòng họ phía cha không được kết hôn với nhau. Vi phạm nguyên tắc đó thì bị coi là loạn luân (đăng ih) và bị luật tục Xtiêng phạt vạ rất nặng. Tục hôn nhân anh em chồng, hôn nhân chị, em vợ và hôn nhân con cô, con cậu vẫn tồn tại.

Người Xtiêng là một dân tộc có truyền thống thượng võ, chiến đấu rất kiên cường và đã từng sát cánh cùng người Kinh trong cuộc đấu tranh chống đế quốc, thực dân xâm lược. Năm 1862, đồng bào đã tham gia cuộc khởi nghĩa chống Pháp của Trương Quyền, con trai Trương Định.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, cứu nước 1954-1975, vùng người Xtiêng là vùng căn cứ kháng chiến. Đồng bào Xtiêng, đã góp nhiều sức người, sức của cho công cuộc giải phóng dân tộc...

 

 

Trang trước   ||MỤC LỤC ||   Trang sau