Đề dẫn     

NÂNG CAO NĂNG LỰC VÀ PHÁT TRIỂN NGÀNH HOA ĐÀ LẠT LÂM ĐỒNG

 

Đoàn Văn Việt

Chủ tịch UBND thành phố Đà Lạt

 

Hoa và sự phát triển của ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng đă có tiền đề từ những năm cuối thập niên 1930 của thế kỷ XX – khi có những cư dân đầu tiên từ Quảng Bá, Nghi Tàm đến lập nên ấp Hà Đông – Đà Lạt, nay là phường 8 thành phố Đà Lạt, ngành sản xuất rau hoa Đà Lạt bắt đầu h́nh thành từ thời điểm đó với 12 ha canh tác ban đầu. Cho đến nay, trải qua hơn 70 năm, Đà Lạt – Lâm Đồng đă trở thành một vùng nông nghiệp đặc thù của cả nước, là trung tâm cung cấp những sản phẩm rau hoa ôn đới duy nhất của khu vực phía Nam cho thị trường tiêu dùng trong nước và một phần xuất khẩu.

Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng đă tạo dựng được vị thế của ḿnh không chỉ ở góc độ đóng góp cho sự h́nh thành nên cảnh quan tươi đẹp của thành phố du lịch nghỉ dưỡng mang tính chất ôn đới trong vùng nhiệt đới mà nó c̣n được khẳng định ở góc độ là một sản phẩm kinh tế hàng hóa có giá trị ngày càng cao trên thị trường. Sự phát triển của ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng qua hơn 20 năm đổi mới, đặc biệt là trong 15 năm gần đây cho thấy có sự phát triển nhanh chóng cả về lượng và về chất. Chỉ tính riêng ở Đà Lạt, nếu năm 1995 cả Đà Lạt chỉ có 120 ha sản xuất hoa cắt cành với các sản phẩm chủ yếu là glayơn, hoa hồng, đồng tiền… và sản lượng trên dưới 40 triệu cành th́ đến năm 2009 Đà Lạt đă có 2000 ha sản xuất hoa với hàng trăm giống hoa của các chủng loại như cúc, hồng, cẩm chướng, đồng tiền, lily, glayơn, ngàn sao… sản lượng thu hoạch xấp xỉ 1 tỷ cành, giá trị doanh thu ước tính không dưới 2000 tỷ đồng. Hoa Đà Lạt đă từng bước đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và bắt đầu vươn ra thị trường quốc tế.

Sự phát triển của ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng trong những năm qua có sự đóng góp to lớn của người trồng hoa Đà Lạt – Lâm Đồng, sự vận động của các doanh nghiệp ngành hoa trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và sự tác động từ nhiều phía của chính quyền các cấp với các chủ trương, định hướng phát triển thông qua các chính sách hỗ trợ, khuyến khích bằng chương tŕnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao, chương tŕnh nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn, chương tŕnh tín dụng cho doanh nghiệp, chính sách khuyến khích xuất khẩu….

Mặc dầu nhanh chóng đạt được những kết quả trong sự phát triển nhưng ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng vẫn c̣n nhiều hạn chế và bất cập. Rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết để ngành hoa đạt được sự phát triển ổn định và bền vững.

Hoạt động sản xuất hiện nay chủ yếu là ở quy mô hộ gia đ́nh. Tính chất nhỏ lẻ, phân tán vẫn c̣n tồn tại ở nhiều vùng sản xuất hoa chuyên canh của Đà Lạt – Lâm Đồng và điều này chắc chắn không thể giải quyết trong một thời gian ngắn. Tŕnh độ tổ chức, quản lư sản xuất c̣n rất thấp so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc…  nên mặc dù sản lượng hoa khá dồi dào nhưng chất lượng sản phẩm hoa chưa thể đáp ứng một cách tốt nhất yêu cầu của thị trường tiêu dùng.

Người trồng hoa, doanh nghiệp ngành hoa chưa thực sự tiếp cận với những thay đổi sâu sắc của các họat động thị trường trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là sự cạnh tranh trong thương mại ngày càng quyết liệt hơn. Phần lớn người trồng hoa, kể cả một số doanh nghiệp, c̣n hạn chế về năng lực về quản lư cũng như các điều kiện cần và đủ để hội nhập vào thị trường. Giữa sản xuất với thị trường chưa h́nh thành một hệ thống liên kết chặt chẻ. Các mối liên kết trong các hoạt động sản xuất và tiêu thụ sản phẩm khó h́nh thành và luôn có nguy cơ bị phá vỡ do chưa thực sự cộng tác tích cực trên cơ sở lợi ích chung.

Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ sản xuất hoa trong thời gian qua phát triển nhanh chóng nhưng việc đầu tư đồng bộ các yếu tố kỹ thuật để có thể sản xuất các sản phẩm có chất lượng cao chưa được quan tâm đúng mức. Hầu hết chỉ là những đầu tư để đối phó với những biến động của điều kiện thời tiết, khí hậu mà chưa có những đầu tư để quản lư, điều tiết môi trường sản xuất theo quy tŕnh kỹ thuật tiên tiến khép kín. Công nghệ sau thu hoạch hiện nay vẫn đang c̣n là một lĩnh vực bỏ ngơ, hầu như người trồng hoa ở quy mô hộ gia đ́nh chưa có những quan tâm đến lĩnh vực này.

Festival Hoa, các hoạt động xúc tiến thương mại ngành hoa…. là những cơ hội để ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng khẳng định được tên tuổi của ḿnh trên thị trường trong nước và quốc tế. Song song với điều đó th́ việc bảo vệ uy tín của thương hiệu này ngày càng trở nên khó khăn hơn khi chưa có những cơ sở pháp lư, những quy chế quy định để ràng buộc giữa thương hiệu và chất lượng sản phẩm.

Ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng đă có những động thái nhất định trong việc hội nhập kinh tế quốc tế nhưng chưa thật sự tham gia một cách mạnh mẽ, chưa sẵn sàng cho một sân chơi lớn. Mục tiêu phát triển ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng trong 5, 10 năm sắp tới chưa được đầu tư nghiên cứu một cách khoa học, chưa h́nh thành những bước đi cụ thể, chưa có chiến lược phát triển toàn diện.

Tất cả những vấn đề trên là những nội dung cần được quan tâm giải quyết một cách hợp lư để ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng phát triển đúng với tiềm năng của nó. Và c̣n nhiều vấn đề khác tác động đến sự phát triển của ngành hoa cũng cần được khảo sát, nghiên cứu một cách đúng mức để ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng thực sự trở thành một ngành kinh tế động lực của địa phương, góp phần vào mục tiêu xây dựng Đà Lạt thành đô thị du lịch sinh thái.

Sự phát triển của ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng trong nhiều năm qua là phù hợp với xu thế phát triển chung và chắc chắn trong những năm sắp tới sự phát triển này sẽ c̣n nhanh hơn. Mục tiêu quan trọng hàng đầu của ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng trong những năm sắp tới không phải là phát triển về số lượng mà chủ yếu là giải quyết vấn đề chất lượng sản phẩm để có thể thâm nhập một cách thuận lợi vào thị trường quốc tế.

Để đạt được mục tiêu đó, bên cạnh sự tác động tích cực của chính quyền tỉnh Lâm Đồng và thành phố Đà Lạt cho sự phát triển của ngành hoa bằng các chính sách cụ thể về chiến lược phát triển trong 5,10 năm tới… th́ sự chủ động tích cực của người trồng hoa, của doanh nghiệp ngành hoa trong việc giải quyết mối quan hệ giữa sự phát triển về số lượng và chất lượng, mối quan hệ giữa sản xuất và thị trường, mối quan hệ về lợi ích của các bên liên quan…  đó mới thực sự là ch́a khoá của sự thành công.

Hội thảo chuyên đề ngành hoa Đà Lạt trong khuôn khổ của Festival hoa Đà Lạt 2010 không tham vọng giải quyết đầy đủ các vấn đề thực tiễn đặt ra với ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng. Tuy nhiên, để có thể xây dựng được những định hướng đúng đắn, phù hợp cho sự phát triển của ngành hoa Đà Lạt – Lâm Đồng trong những năm sắp tới, Ban tổ chức rất mong muốn nhận được những ư kiến đóng góp thiết thực, những đề xuất, kiến nghị của người trồng hoa, của các doanh nghiệp, các nhà khoa học, các nhà quản lư… đối với tương lai của ngành hoa Đà Lạt - Lâm Đồng.

Đó sẽ là những nội dung cụ thể để chính quyền tỉnh Lâm Đồng, thành phố Đà Lạt và cộng đồng người trồng hoa Đà Lạt xem xét, vận dụng một cách tốt nhất vào thực tế để ngành hoa Đà Lạt phát triển đúng với tiềm năng của nó./.